Nguyệt San phát hành định kỳ vào mỗi đầu tháng
Nguyệt San Giao Mùa
Merrifield, Virginia
22116
USA
Số 288
Ngày 1 tháng 9 năm 2026
 |
| Home | Những Số Cũ | Thư Ngỏ | Liên Lạc | ||
| Chủ Nhiệm kiêm Chủ Bút: | Ðinh Trường Như (TK Trung Kỳ) |
| Ban Biên Tập: | Mạc Phương Ðình, Phan Thái Yên |
| Chung Thủy, Nguyễn Thị Thanh Dương | |
| & TK Trung Kỳ | |
| Kỹ Thuật: | Đồng Mỹ |
Mọi bài vở đóng góp xin gửi về GiaoMua2025@gmail.com
Copyright
2002 by Giao Muà e-magazine and respective authors
++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Bài vở trên Giao Muà là do các tác giả gửi đăng và Giao Muà không chịu trách nhiệm về nội dung. Muốn xin trích đăng lại, xin liên lạc với GiaoMua2025@gmail.com.
I . Thơ _______________________________________________________________________
| 1. | TRÁCH MÌNH.. | Nguyễn Thị Thanh Dương |
| 2. | Lạc Hồn Xuân | Jacaranda |
| 3. | Mông Lung | Bạch Liên |
| 4. | Tình Hạ | Hàn Thiên Lương |
| 5. | Mười năm, đợi người! | Hoàng Long Hải |
| 6. | Hồn Thơ Trải Nắng | Lê Miên Khương |
| 7. | Jacaranda | Chinh/Hong Nguyen-HNT |
| 8. | QUÊ HƯƠNG THỨ HAI | Phạm Phan Lang |
| 9. | Hyde Park Trong Mùa Thu | Thơ Chương Hà |
II . Văn _______________________________________________________________________
| 1. | NGƯỜI XÀI ĐỒ THỪA | Nguyễn Thị Thanh Dương |
| 2. | Đời Chân Chất | Bạch Liên |
| 3. | Ký Sự PHỐ CỔ ĐỒNG VĂN | Thanh Hà |
| 4. | Cô gái mang trái tim của người yêu - Phần 15 | Phan Thái Yên |
| 5. | Mất cung | Hoàng Long Hải |
| 6. | MÙA Báo Hiếu | Hàn Thiên Lương |
| 7. | ĐÒ CHIỀU QUÊ CŨ | Đinh trọng Phúc |
| 8. | “CHUYỆN...” NHÀ THƠ NGUYỄN QUANG THIỀU | ĐẶNG XUÂN XUYẾN |
| 9. | TÔI ĐÃ THUA TRẮNG VÁN KẺ IN LẬU SÁCH CỦA MÌNH | ĐẶNG XUÂN XUYẾN |
III . Tin Tức /Trả Lời Bạn Ðọc__________________________________________________
| 1. Tin Tức/Trả Lời Bạn Ðọc _______ Ban Biên Tập |
I . Thơ __________________________________________________
II . Văn___________________________________________________________
Nguyễn Thị Thanh Dương
Chị Bông đi chợ mang theo cái iphone đến một cửa hàng bán phone nằm trong chợ Việt Nam để sửa chữa.
Chị có cái iphone, mỗi lần con đổi phone mới là người mẹ được …thừa hưởng cái cũ kẻo bỏ không uổng phí, nên iphone đời nào chị cũng đều có xài.
Hôm qua chị bạn từ xa gọi đến và than phiền là sao tôi gọi phone nào bà cũng không bốc, từ phone nhà đến iphone, bà dùng iphone để làm gì?
Thiên hạ tận dụng iphone, ai gọi đến bất cứ lúc nào cũng có mặt, mail hay text vừa nhận được trả lời nhanh như chớp. Khoe bạn bè những hình ảnh thơ mộng đóa Quỳnh nở đêm qua, chiếc lá vàng rơi chiều nay hay thực tế ăn uống như miếng heo quay da giòn vừa lấy từ trong bếp ra, hũ dưa chua, hũ cà pháo vừa mới muối…..
Nhưng chị Bông thì không.
Có bao giờ chị Bông mang kè kè iphone bên người đâu, chị để nó trên bàn vì những số phone này chỉ cho người trong gia đình và vài bạn bè thân mà thôi. Những cú gọi phần nhiều là quảng cáo, có khi phone reo lên liên hồi inh ỏi làm chị Bông chạy tất tưởi đến bốc phone và nghe họ xổ một tràng tiếng Anh không ngừng nghỉ, chị kiên nhẫn lắng nghe chỉ để chờ cơ hội được nói xen vào một tiếng “Thank you” rồi cúp phone cho đỡ phũ phàng.
Thế nên nhiều khi phone reo, dù phone nhà hay iphone chị chẳng thèm đoái hoài nếu đang bận rộn.
Nhờ bạn than phiền chị Bông mới nhớ ra đem chiếc iphone đi sửa, chẳng hiểu sao phone vừa charge đầy để không một lúc cũng tự động hết, hay có khi đang nói chuyện phone bỗng tắt ngỏm như người đang khỏe mạnh bỗng bị cú đột qụy bất tỉnh.
Cửa hàng bán và sửa chữa cell phone hôm nay đông khách, ngẫu nhiên sao mà toàn mấy ông bà cao niên, dĩ nhiên cửa hàng Việt trong khu chợ người Việt thì khách hàng cũng toàn là người Việt. Chị Bông đứng sau lưng một bà và nghe bà nói với chàng trai trẻ nhân viên bán hàng:
- Cháu xem giùm bác cái iphone này bệnh gì mà những cuộc gọi đến nó không reo .
Chàng nhân viên nhanh chóng xem phone và chỉnh sửa chỉ trong một hai phút:
- Phone bác không hư hỏng gì, cháu đã chỉnh lại nút âm thanh mà chắc bác đã vô tình đụng vào làm nó tắt đi thôi.
Chàng trai trả phone lại cho khách, có vẻ như chấm hết một dịch vụ để còn tiếp người khách hàng khác. Nhưng chắc đã từng “đau khổ” vì phone không reo, bà khách năn nỉ:
- Vậy cháu thử gọi phone bác xem nó có reo không để bác yên tâm.
Chàng nhân viên chiều lòng khách:
- Vâng, số phone bác là gì?
Bà gìa lúng túng:
- Bác ….không nhớ rõ lắm, hình như là ( 817) 834- hay…348 gì đó..
Chàng trai kiên nhẫn đợi bà khách lục lọi trí nhớ, nhưng bà đành chịu thua:
- Cháu đợi bác ….lục trong ví xem còn mảnh giấy ghi số phone nó không nhé..
- Thôi, thôi, bác khỏi tìm giấy tờ cho mất công, cháu tìm còn nhanh hơn bác.
Mấy ông bà cao niên không nhớ số cell phone của mình là chuyện thường tình, có người còn không nhớ cả số an sinh xã hội của mình nữa, phải ghi trong mảnh giấy khi cần thì móc ra.
Chàng nhân viên lấy phone khách hàng gọi cho phone của mình, hiện ra số chàng gọi lại cho phone bà khách và nó reo lên ròn rã làm bà hài lòng:
- Tốt rồi. Bao nhiêu hả cháu ?
- Xin bác 20 đồng.
Chị Bông nhận xét nếu bà này nhận lại phone ngay sau khi chàng nhân viên chỉnh âm thanh xong thì không mất đồng nào, rõ ràng thái độ cậu ta lịch sự không hề muốn tính tiền vì công sức chẳng là bao. Nhưng tại bà đòi hỏi thử đi thử lại làm mất thì giờ của cậu ta nên mất 20 đồng ngon lành.
Tháng này tiền hưu hay tiền gìa của bà sẽ mất 20 đồng vì …cái tội qúa cẩn thận cho cái iphone.
Bà hí hửng cất phone vào giỏ xách và tự động giải thích với chị Bông đang đứng cạnh bà chờ tới lượt:
- Phone nào mới ra lò là con tôi bỏ phone cũ ngay nên tôi bảo con không xài nữa thì cứ gởi về cho mẹ. Con ở xa nên mỗi lần phone trục trặc chẳng biết hỏi ai, lại ra tiệm thôi. Thời buổi hiện đại mình cũng phải có iphone với người ta chứ..
Chị Bông…giật mình. Sao mà con nhà ai giống con nhà mình thế.
Hai ông bà lù khù đứng sau lưng chị Bông cũng góp lời than thở:
- Nhà tôi có 3 đứa con cơ, vợ chồng tôi từ giờ đến cuối đời xài những đồ chúng nó bỏ cũng chưa hết, từ iPhone, iPad đến những thứ khác, trong khi bao người khốn khó ở Việt Nam chẳng có cái gì để xài, còn mình cái gì cũng có để xài phí phạm.
Không ngờ có nhiều cha mẹ xài đồ thừa của con đến thế, lại có cảnh xài đồ thừa bất đắc dĩ như hai vợ chồng người anh họ chị Bông phải lái chiếc xe đời mới hai cửa, kiểu thể thao do thằng con chán chê đòi mang ra dealer đổi xe khác, tiếc rẻ chiếc xe mới sẽ bị mua với giá thấp nên hai vợ chồng “điều đình” với con, mua lại xe nó với gía cao hơn và dùng xe này. Chiếc xe thể thao màu đỏ bóng loáng “nghênh ngang ” đậu trước sân nhà của hai vợ chồng gìa lù khù chỉ dùng để đi chợ và đi khám bác sĩ gần nhà, nào dám lái đi xa.
Chị Bông đưa cái iphone cho chàng nhân viên và khai bệnh:
- Phone đang nói thì tắt ngúm và màn hình đen ngòm.
Chàng trai tháo gỡ cái phone chỉ trong nháy mắt là tìm ra nguyên do:
- Phone này hết “pin” rồi. Thay mới 20 đồng.
Chị Bông đồng ý, chỉ trong vài phút là nhân viên làm xong:
- Xin cô 20 đồng.
Chị Bông …từ từ mở bóp để có thời gian nhờ vả thêm:
- Nhân tiện cháu…liếc qua giùm cô xem phone có vấn đề gì nữa không?
- Mọi thứ tốt khi ta thay “pin” mới rồi cô ạ.
- Cám ơn cháu nhé. Tại cô nghe nói tụi Apple khi ra iphone mới nó “làm hư” cái cũ cho mình hết xài để phải mua cái mới. Nhưng cô không bao giờ từ bỏ cái cũ miễn là vẫn xài được.
Chị Bông trả tiền xong thì hai vợ chồng đứng sau tiến lên. Chị Bông bước ra tới cửa còn nghe vợ chồng họ nói với nhau:
- Lần này sửa nhớ hỏi cách edit hình ông nhé…hình mình chụp sẽ trẻ đẹp hơn đấy, các bạn tôi đưa hình lên facebook, lên diễn đàn, ai cũng tươi trẻ như mới đi thẩm mỹ viện về.
- Biết rồi. Mình hỏi con mấy lần xong lại quên, hỏi đi hỏi lại làm nó bực mình nó mắng cho. Hỏi tiệm người ta vui vẻ chỉ dẫn có tốn tí tiền cũng đáng.
Ra khỏi tiêm phone, chị Bông vào chợ, đi qua khu trái cây thấy những vỉ mận màu đỏ hấp dẫn qúa chị Bông dừng chân lại, cầm lên xem xong bỏ xuống ngay vì giá…cháy bỏng tay, những $4.99 một pound. Chẳng tội vạ gì phải thèm, phải mua cái thứ trái cây bình dân rẻ mạt này ở Việt Nam sang đây với gía đắt đỏ thế.
Ở Việt Nam những thứ mận đủ loại như mận sọc, mận da người, mận đỏ chót như son đều rẻ bèo, bày ê hề trên mẹt, trong rổ hay nằm khiêm nhường trong gánh hàng rong.
Một bà đang đẩy xe chợ tới gần quầy trái cây và reo lên:
- Ủa, chị Bông đó hả …
Chị Bông nhìn ra cũng reo lên:
- Ủa chị Hằng…Bông đây, bọn mình ai cũng bận rộn, thỉnh lình gặp nhau nơi chợ búa thế này. Mừng ghê.
Chị Bông quên vỉ mận, ngắm nghía chị Hằng, chiếc quần màu hoa xanh đỏ ngắn tới nửa bắp chân, chiếc áo rộng hở vai bó lại ở dưới, cặp mắt kính râm xếch xếch tạo khuôn mặt trẻ trung nhí nhảnh. Chị Bông khen:
- Mỗi lần mình gặp đều thấy Hằng “mô đen” thêm, trẻ đẹp thêm ra.
Chị Hằng khiêm nhường:
- Thế mà chồng nói mình ăn mặc như ….đứa dở hơi, gìa rồi mà diện đồ thời trang giới trẻ.
Mở chiếc túi xách tay chị Hằng lôi ra chiếc iphone và vui vẻ khoe:
- Coi nè, tuí xách tay Gucci, iphone qủa táo cắn này là qùa sinh nhật các con tặng, còn các thứ quần áo, mỹ phẩm, giày dép hàng hiệu từ đầu tới chân mình dùng hàng ngày đều là…đồ thừa của con gái út. Bông và mình qúa thân, qúa hiểu nhau nên mình khai ra hết đấy.
- Biết rồi, nên Hằng lộng lẫy một trời hàng hiệu.
Vợ chồng chị Hằng làm kinh doanh giàu có, ba đứa con đều được cha mẹ chia gia tài hậu hĩ, họ thừa tiền để an hưởng tuổi về hưu, thế mà người mẹ nhận qùa của các con tặng với niềm vui sướng hãnh diện, xài đồ dư thừa của con với vẻ qúy hóa nâng niu.
Chị Hằng hào hứng mở iphone:
- Nè Bông, xem hình cháu nội, cháu ngoại mình, dễ thương ghê chưa?
Chị Bông ngắm hình và khen:
- Đứa nào cũng chóng lớn và đáng yêu qúa.
- Nữa nè Bông, một đống hình vợ chồng mình đi cruise mùa hè năm ngoái ..
Chị Bông xem lướt qua hàng mấy chục tấm hình và khen tiếp:
- Ôi thích qúa..
- Nữa nè Bông, hình vợ chồng mình mới đi du lịch Châu Âu.
Nhìn cả đống hình ảnh lướt nhanh qua ngón tay chị Hằng, chị Bông hoa cả mắt lên, thoái thác:
- Thôi để lần khác mình xem hình Châu Âu, bây giờ mình phải mua đồ và về nhà gấp.
Chị Hằng giới thiệu:
- Vợ chồng mình đang kế hoạch sẽ đi Nhật Bản mùa hoa anh đào. Tha hồ cho bồ xem hình từ Châu Âu tới Nhật Bản nha. Hẹn tái ngộ.
Hai người chia tay mạnh ai nấy đi. Chị Hằng lại điệu đàng đẩy chiếc xe chợ với chiếc túi xách hàng hiệu để trên xe thuận tiện cho chị khoe chiếc túi xách và sẵn sàng móc iphone ra gọi vớ vẩn cho ai đó để khoe chiếc iphone đời mới có nhãn hiệu qủa táo cắn.
Chị Bông bỗng thấy lòng vui vui khi nghĩ đến mình, đến chị Hằng, đến mấy khách hàng vừa gặp trong tiệm sửa cell phone lúc nãy và những ông bà nào đó cùng trang lứa, những người…thích xài đồ thừa của con cái .
Chưa chắc vì họ nghèo không đủ khả năng mua sắm. Họ có thể cho con món tiền lớn nhưng vẫn sống khiêm nhường tiết kiệm, của con cái cũng như của mình, đồ còn tốt thì còn dùng tội gì bỏ lãng phí.
Bạch Liên
Miền Tây sông nước màu mỡ là nguồn thức ăn không bao giờ cạn đáy. Hai bên bờ, người dân đặt lưới sáng, trưa, chiều tối mà vẫn không hết cá. Cá sinh sôi nảy nở không ngừng nghỉ. Nhờ vậy, nghề chài cá tôm kiếm cơm, tạo cho đời sống người dân miền quê thêm dễ thở.
Thanh niên trai tráng có sức khỏe nên dễ dàng tìm việc nặng nhọc. Còn các bác lớn tuổi chỉ lẩn quẩn bên chiếc ghe chèo tay, hay xuồng máy nho nhỏ chạy ra giữa dòng, tùy theo con nước lớn hay ròng để thả lưới. Sau đó, các bác cứ nằm ầu ơ ví dầu, ngân nga ca vài câu vọng cổ mùi tận mạng, đủ cho mình nghe.
Nếu hứng chí mà cái giọng thánh thót cao vun vút… thì tôm cá nghe. Chỉ cần một tiếng động làm mặt nước rung rinh, tôm cá hoảng hồn nắm tay nhau bơi xa. Ôi thôi, thế là mất một buổi phơi nắng mà lại không thu hoạch được như ý. Cá rô kho tộ mặn mòi, hoặc dĩa gỏi trộn tôm đành hẹn lại ngày mai.
Các bác sau khi thả lưới, ầu ơ nằm canh giờ. Khoảng chừng một tiếng đồng hồ kéo lưới lên. Mèn ơi, cá dính móc vào sợi gân cước mỏng manh, cố giãy giụa mong sao vượt thoát cái hàng rào oái oăm tử thần này.
Người miền Tây được trời cao thết đãi. Đồng ruộng xanh bát ngát là bồ lúa không đáy. Người dân chân chất ít khi đói khổ. Nghề nông cực nhọc theo mùa. Cày cấy xong, chờ thu hoạch, nhờ mưa nắng chan hòa cho mâm cơm thơm ngon mỗi ngày.
Người năng động có thời giờ chèo xuồng bắt cá, mang ra chợ bán. Nếu ai có căn nhà ngay trước sân là dòng sông thì tiện lợi cho gia chủ, đặt cái lưới trước cửa. Thả lưới xuống mặt nước, ông nằm tòng teng trên cái võng, lâu lâu ra hốt cá lên. Cuộc sống ấm no, tiền dư rủng rỉnh, đầy túi dễ dàng hơn.
Sau mùa lúa, chú bác chèo xuồng ba lá, thả cái lưới theo con nước lớn ròng. Ôi thôi, gạo có sẵn, cá rô kho tộ, tôm rang sả ớt… mâm cơm ngon biết chừng nào !...
Cá tôm tràn ngập dòng sông
Rủ nhau bơi lội thong dong suốt ngày
Rong rêu nuôi sống lai rai
Phù sa màu mỡ nắng mai tươi hồng
*
Cá tôm bơi lội lòng vòng
Rủi xui vướng lưới không mong đường về
Đất trời nuôi sống dân quê
Cuộc đời chân chất, đề huề bình an
AUG 4 - 2026
Thanh Hà
Ngày 19.04.2022
Dinh Thự Vua Mèo
Chúng tôi mua vé viếng dinh thự vua Mèo toạ lạc trong thung lũng thuộc xã Sà Phìn cách Đồng Văn 10 km. Có chừng chục nam nữ trẻ vào cùng lúc.
Vua Mèo hay H’Mông họ tên Vương Chính Đức, dinh thự diện tích khoảng 3000m2 xây vào cuối thế kỷ 19, phải 9 năm sau mới hoàn thành. Vua Mèo mời thầy địa lý người Hán xem phong thổ chọn vị thế đất vun lên như mai rùa, tin rằng như vậy sẽ được phú quí dài lâu. Kiến trúc ảnh hưởng ba nền văn hoá Mèo, Pháp và Trung Hoa do người thợ gốc Nam Định thiết kế, tốn 15 vạn bạc trắng Đông Dương, tương đương 150 tỷ đồng VN hiện tại.
Từ ngoài theo mấy bậc thang dẫn đến cổng có hai hàng hoa huệ tây đỏ thắm trồng hai bên như tô điểm chút sắc màu cho căn nhà gỗ ngã xám mốc meo cũ kỹ. Chung quanh sân trước nhiều đại thụ trăm nămcành lá xanh tươi nên cứu vớt phần nào sự u tịch ảm đạm dinh cổ thự. Tôi vốn yêu thích cây kiểng hoa lá nên không thể thờ ơ với mấy cụm hoa amaryllid, mà không dừng lại ngắm nghía chốc lát trước khi bước chân qua cổng. Hai câu đối chữ Hán khắc hai bên cổng, vào bên trong cũng có hai bức hoành phi và câu đối của vua Khải Định ban tặng. Ở lối vào dinh thự đầu tiên, trên trần cùng các cánh cửa chạm khắc hoa văn tinh xảo, tuy tất cả đều nhuốm màu thời gian.
Toàn thể dinh thự gồm bốn nhà ngang, sáu nhà dọc chia thành ba dinh hai tầng. Mỗi dinh có một cái sân thông nhau, tổng cộng 64 buồng, tường bằng đá, vách gỗ thông, mái lợp từ đất nung và gỗ thông, sức chứa khoảng 100 người.
Tiền dinh là nơi ở của lính canh, hộ vệ, nô tỳ. Trung dinh, hậu dinh là nơi sinh sống làm việc của gia tộc Vương. Phía sau xây bể chứa nước thật lớn thể tích 300m2 hứng nước mưa từ mái dinh. Vì vùng này rất khô hạn nên ngày nay bể nước là nguồn cung cấp nước cho dân xã Sà Phìn.
Một điều khiến tôi chú ý : Cổng đầu tiên bước vào tiền dinh có chiều cao bình thường như mọi cánh cửa phải vậy, nhưng các khung cửa ra vào trung dinh và hậu dinh kiểu vòng cung chỉ nhỉnh hơn đầu tôi chút xíu, họ còn đóng một thanh gỗ ngang phía dưới vòng cung cho khớp với cánh cửa cao 1,40m–hay 1,50m. Tôi phải cúi đầu thấp xuống mới đi lọt. Không biết có phải sau nầy do sửa chửa thay thế nhiều gỗ ván mục bằng gỗ lim, gỗ nghiến (?) mà họ đóng thêm thanh gỗ ngang ấy ? Chứ lẽ nào chiều cao của cổ nhân chỉ 1,30m –1,40 m, nếu không mỗi lần bước ra vào mà không chú ý sẽ va đầu vào khung cửa té bổ ngửa đau chịu sao thấu ?
Chợ phiên Sà Phìn
Chợ nằm đối diện dinh thự vua Mèo.
Là một trong bốn phiên chợ-lùi nổi tiếng vùng cao nguyên đá. Gọi chợ lùi, thay vì cứ 7 ngày có họp chợ thì sẽ lùi lại một ngày còn 6, tuần sau lại lùi 1 ngày so với tuần trước. Chợ bán nông sản, trái cây, dược thảo quí, đồ lưu niệm, đồ gia dụng, y phục kiểu Thượng lẫn Kinh…có khu phục vụ thức ăn, rượu…
Đây còn là phiên chợ tình cho những người yêu nhau hẹn hò gặp gỡ.
Chợ họp từ tờ mờ sáng đến khoảng 4 g thì tan. Chúng tôi đến đã chiều muộn, có lẽ cũng không nhằm ngày chợ phiên nên khoảng sân rộng vắng vẻ. Chỉ những gian hàng cất chung quanh chợ còn mở cửa, chúng tôi tìm được một nơi có đặt hai cái bàn vài ghế bán cà phê, kem, nước trái cây do cô gái trắng trẻo xinh xắn làm chủ. Ngoài ra cô còn bán các loại bánh trái địa phương, dược thảo, thổ cẩm, y phục Kinh lẫn Thượng, khăn quàng cổ, nón treo trên giá lủng lẳng rất bắt mắt…
Tôi vào ngắm các mặt hàng dược thảo: nghệ, hà thủ ô, trà cúc, mật ong và nhiều thứ khác, thấy hộp thuốc nghệ màu vàng chói ghi quảng cáo là nghệ tươi trộn mật ong rừng nguyên chất, bị cám dỗ nên mua 1 hộp 200 viên. Về nhà tôi chỉ uống được mấy viên rồi ngưng, vì viên nào viên nấy tròn vo to bằng đầu ngón tay trỏ cố trợn mắt nuốt đau cổ họng quá trời đất.
Bắt chuyện cô chủ mặc theo lối Kinh, quần bó áo jacket gọn gàng, nói năng nhẹ nhàng không khác chi dân phố thị, khá bất ngờ khi biết cô thuộc dân tộc Tày. Công nhận đây là một trong những phụ nữ Thượng xinh đẹp nhất tôi gặp gỡ trong chuyến du hành. Tôi chụp tấm hình lưu niệm cùng cô. Không có khách nào khác, cô dẫn chiếc moto ra, dặn chúng tôi cứ ngồi uống nước tự nhiên, tới giờ cô đi đón con trai gởi mẫu giáo. Ô, đã mẹ một con rồi ư ? 5 hoặc 10’ sau cô chở con về, thằng bé mặt mũi lanh lợi, nhảy xuống xe vội chạy vòng vòng sân tìm trẻ con khác chơi đùa tiếp. Chút sau, một thanh niên chạy moto đến đậu trước gian hàng, cô giới thiệu là chồng. Tôi lại trầm trồ: cả hai đẹp đôi, thảo nào sinh con khôi ngô là phải.
Tôi thật nhiều chuyện gớm !!
Cao nguyên đá Đồng Văn
Cao nguyên đá vôi Đồng Văn chứa nhiều dấu tích hình thành vỏ trái đất, được Unesco công nhận công viên địa chất toàn cầu, người ta tìm thấy nhiều khoáng sản, tài nguyên, quang cảnh thiên nhiên đặc biệt. Trải dài 4 quận Đồng Văn, Quản Bạ, Yên Minh, Mèo Vạc. Nhiều mẫu loài hoá thạch có tuổi 600 triệu năm được tìm thấy.
Nhiều ngọn núi đá vôi màu xám xịt trơ trụi mà mấy đoàn khách ngoại quốc trèo tuốt ra rìa cheo leo phía dưới vực sâu thăm thẳm, ngồi vắt vẻo để cho bạn chụp ảnh tôi thật bái phục, nhỡ trượt chân rơi xuống chỉ có nát xương bể óc.
Chúng tôi bắt chước họ, nhưng chỉ lên mấy phiến đá vuông nhẵn cách mặt đất vài thước leo dễ dàng chứ không dám mạo hiểm sinh mạng cho mấy tấm hình mà bề nào tôi chỉ xem qua vài lần rồi xếp xó, quên mất.
Phố cổ Đồng Văn
Thấy nhau trong tầm mắt, gặp nhau mất nửa ngày
Đất không ba bước bằng, trời không ba ngày nắng
Trên đây là câu nói của người dân Đồng Văn về khí hậu thời tiết quanh năm mưa, mây mù. Mùa đông 1oC , hè 24oC.
Đoàn chúng tôi lại chia hai: nhóm trẻ muốn xem cột cờ Lủng Cú cách Đồng Văn hơn 20 km ở địa đầu nước Việt, tôi không hứng thú nên Vĩnh An đành ở lại tháp tùng tôi, để Trang đi cùng hai cô cậu trẻ. Chúng tôi hẹn gặp nhau ở phố cổ Đồng Văn.
Người ta nói nếu chưa đến Lủng Cú thì coi như chưa đến Cổng Trời Đồng Văn, bởi nơi đó được xem như nóc nhà Việt Nam. Hai chữ Cổng Trời, khiến tôi lan man nhớ đã từng đọc nhiều câu chuyện về cái tên khét tiếng Trại Cổng Trời, chắc cùng một chốn.
Nếu dựa vào những gì các trang web mô tả thì phổ cổ Đồng Văn là một nơi vô cùng thơ mộng quyến rũ mà ai cũng ao ước được một lần đặt chân đến trong đời. Rằng phố nằm ngay trung tâm thị trấn, bốn bề núi đá bao bọc. Đầu thế kỷ 20 chỉ vài gia đình người Mèo, Tày, Hoa ở đây; dần dần người Kinh, Dao, Nùng kéo về lập nghiệp. Tuy chỉ vỏn vẹn 40 nóc nhà nằm xếp dưới núi đá vẫn khiến phố trở nên “rộn ràng kỳ ảo (?), đây là lời của mấy trang web ca tụng”, bởi được pha trộn màu vàng của nắng, màu xanh của cây rừng, màu xám là màu hoài cổ* của các ngôi nhà hai tầng mái ngói âm dương hàng trăm năm tuổi.
*Nghe hấp dẫn và…hoài cổ quá.
Với tôi, hể những gì thuộc về “cổ xưa”đều hiếm hoi quí giá và có sức thu hút tôi tìm tòi : cố đô, cổ nhân, cổ thành, cổ vật, cổ trang, cổ mộ..v..v.. Một trang quảng cáo nói phố cổ Đồng Văn so sánh ngang hàng với Hà Nội 36 phố phường và phố cổ Hội An!
Bởi thế tôi mới thực hiện chuyến viễn du xa lắc lơ hàng ngàn cây số để mong ngắm tận mắt mẫu ruộng bậc thang, cánh đồng hoa tam giác mạch, dinh thự vua Mèo, phố cổ, cao nguyên đá… với sự hăm hở thích thú mặc những lời tiêu cực của mọi người về sự bạo gan thách đố sức khoẻ dám ngồi trên chiếc xe hai bánh trèo đèo vượt núi rừng nguy hiểm. Chuyến đi cho tôi niềm vui, thoả nguyện đã được chiêm ngắm nhiều di tích lịch sử hào hùng của tiền nhân, nhiều thắng cảnh thiên nhiên xinh đẹp đất nước. Tôi đã đi kha khá các quốc gia châu Âu, châu Mỹ. Hà cớ gì đất nước của chính mình lại không viếng thăm. Đời người thì hữu hạn, chỉ thiên nhiên mới tồn tại dài lâu– hàng thiên niên kỷ, hoặc hơn–.
Nhưng xin thành thật thưa rằng: Đến Đồng Văn mới thấy chợ nhà lồng Rạch Sỏi quê tôi còn to lớn, sầm uất náo nhiệt gấp mấy lần hơn, chỉ thiếu mấy ngôi nhà cổ thôi. Thế mà họ ”dám” so sánh ngang bằng với phố cổ Hội An chứ.
Đó là một con đường dài chừng vài trăm mét, gồm nhiều cửa hàng bày bán thổ cẩm, hàng lưu niệm, bánh trái đặc sản, dược thảo, quán ăn…Bên phải là khu nhà lồng chưa đầy chục quán cà phê, quán ăn, một hoặc hai gian hàng vải vóc lưu niệm …bao bọc ba mặt chung quanh cái sân lót đá, đằng trước là bức tường dựng nên từ những viên đá xếp chồng lên nhau, khá ấn tượng.
Chúng tôi bước bốn bậc để lên sân, đập vào mắt đầu tiên là quán cà phê Tam giác mạch coffee , lần lượt quán Mộc coffee, lơ thơ vài dân Tây trẻ ngồi uống cà phê ở mấy cái bàn đặt trước sân, rồi quán ăn hay gì đó… đánh một vòng cung dạo qua dăm hàng quán đếm không đầy hai bàn tay, đi 2 phút. Hết !
Lựng khựng không biết làm gì, đi đâu nên Vĩnh An lôi flycam điều khiển cho bay vòng vòng thu toàn cảnh mấy nóc nhà mái rêu phong xong vào quán uống cà phê.
Trở xuống đường dạo dọc theo phố, nhà cổ xen lẫn với nhà hiện đại cao tầng, một gian hàng bày bán y phục người Thượng màu sắc hoa văn rất đẹp, có quần áo cho thuê để chụp ảnh kỷ niệm. Đến gian hàng bán đặc sản, chúng tôi mua thử bánh tam giác mạch, và bánh gì nữa quên mất tên. Giờ hỏi các bánh ấy hương vị thế nào tôi cũng không nhớ.
Chuyện người chủ nhà nghỉ ở Đồng Văn
Mọi điều muốn xem đã xem xong, chúng tôi chạy ngược trở lại con đường nối dài phố cổ được vài trăm mét thì gặp một bảng cắm quảng cáo nhà nghỉ Diệu Hiền có lầu khá mới mẻ, hai người đàn bà đứng tán chuyện trước hiên, các cháu dừng lại để Trang đến hỏi thuê.
*Trong các giao tiếp ăn uống, mua bán…tôi luôn để người nhà lo liệu, không xen vào bất cứ việc lớn nhỏ vì ngại bị chặt chém. Chỉ một lần tôi vào cửa hàng bán nước mắm Phú Quốc nổi tiếng ở Rạch Giá hỏi mua vài lít mang làm quà, bà chủ nói giá đắt gấp ba lần giá đúng của nó, biết mua lầm nhưng ngại không mặc cả. Chả trách dân ngoại quốc đã một lần ghé Việt Nam thì hầu hết đều tuyên bố “một đi không trở lại”, ngoại trừ người Việt tha hương nặng tình gia đình ruột thịt mới trở về thôi – như tôi đây–.
Một bài viết kỳ trước tôi khen nhà nghỉ ở Mường Kim, Than Uyên với tình cảm tốt đẹp rồi thêm vài chữ về nhà nghỉ Đồng Văn mà chưa đi vào chi tiết –cốt để giờ mới kể, thay đổi nội dung để bớt nhàm chán .
Không biết Trang với bà chủ nói chuyện ra sao, chỉ biết sau mấy câu trao đổi thì cháu ra dấu chúng tôi dắt xe đậu trên hàng hiên, mang hành lý lên phòng.
Chỉ có đoàn chúng tôi thuê. Bà chủ ngụ tầng trệt, chừng như độc thân vì hoàn toàn không thấy ai vãng lai hay tiếng nói nào khác.
Lối lên lầu bên trong từ tầng trệt chứ không ngăn chia riêng biệt, không gian thông thoáng nên người trên lầu làm gì hay người dưới nhà nói gì đều nghe rõ. Chúng tôi thuê 1 phòng rộng ba giường cho năm người, mấy tụi nhỏ luôn dành tôi ưu tiên tắm trước. Sau khi lần lượt từng người tắm xong sạch sẽ, sảng khoái nằm thư giản trên giường kẻ đọc sách người online…bỗng nghe tiếng gõ cửa. Mở ra, là bà chủ trọ Diệu Hiền. Bà dặn chúng tôi khi tắm xong nhớ đóng công tắc máy nước nóng kẻo tốn điện.
Tôi cảm thấy kỳ lạ việc khách thuê phòng mới được 1 giờ thì chủ trọ đã yêu cầu tắt máy nước nóng, nhưng cũng thông cảm cho sự vắng khách.Trang vừa nói vừa cười : bà bị ế ẩm quá, thôi mình tiết kiệm điện cho bà ấy vậy.
Nhưng từ giờ tôi sẽ dùng danh từ “mụ” thay cho tiếng “bà” thì mới lột tả chính xác cảm nghĩ của tôi đối với sự khiếm nhã của người đàn bà ấy, mà buổi sáng hôm sau lúc rời đi tôi mới khám phá cái bảng to tướng quảng cáo “bác sĩ Hoàng thị Diệu, chuyên khoa da liễu” kèm 2 số điện thoại, cái tủ cao hai ngăn đặt cạnh cửa ra vào chứa lèo tèo vài hộp thuốc. Biết nghề nghiệp bà là bác sĩ tôi càng coi khinh gấp bội, bởi bà có bằng cấp nhưng không trí thức (mà bằng cấp đạt được do thực tài hay gì đấy?).
Sau khi nghỉ ngơi lấy lại sức, các cháu đề nghị ra đi bộ dạo phố đêm, từ đây vào trung tâm chỉ mấy trăm mét đường. Tôi hết hứng thú nên nằm nhà tiếp tục đọc sách. Khi các cháu đi được một lát, hơi lạnh tôi tìm mền đắp mới thấy trong phòng chỉ có 3 cái mền, 3 cái gối chúng đã tung ra đắp rồi. Nhớ cháu dặn nếu cần mền gối, khăn tắm thì lấy trong tủ chủ trọ kê ngoài hành lang. Tôi mới lò dò đến mở cánh cửa tủ, nó kêu kẽo kẹt thì nghe tiếng người từ dưới lầu vọng lên, thoạt đầu tôi tưởng ai định nói gì với ai nên không trả lời, tiếp tục với tay lấy mền gối thì âm vang the thé lập lại lần thứ nhì. Thôi đích thị bà chủ nhà chứ chẳng ai khác, bà ra ”chỉ thị” gì cho tôi đây. Tôi hỏi :
—Xin lỗi, chị nói gì tôi không hiểu ?
Bà ta lập lại tôi hiểu đại khái :
—Mỗi người một cái chăn, không được lấy nhiều.
Quá ngạc nhiên cho cái giọng điệu hách xì xằng nầy, nghĩ thầm chúng tôi đâu đến xin ngủ nhờ, nhưng vẫn lịch sự trả lời :
—Trong phòng chỉ có ba cái chăn mà chúng tôi năm người tất cả.
Bà ậm ừ gì đó trong miệng. Tôi ôm mền gối quay về phòng. Nửa tiếng sau, đang xem hình chụp lưu trong máy, lại nghe giọng chanh chua của bà ngoài cánh cửa vọng vào mà tôi không hiểu lấy một chữ. Bực bội, tôi không trả lời cũng không mở cửa.
Chờ các cháu về, tôi kể cho Vĩnh An nghe việc mụ ngăn tôi lấy mền gối, vừa đây lại lên tận phòng léo nhéo cái gì nữa. Cháu xuống nhắc có chuyện gì thì hãy trao đổi với vợ chồng cháu chứ dì – là tôi–không hiểu, thì mụ trả lời đâu có gì, chỉ kêu đem xe đậu ngoài hiên vào nhà để mụ đóng cửa ngủ !
Ôi trời ! Chưa tới 10 giờ. Cho thuê phòng chứng tỏ bà cần tiền mà kiểm soát giám sát khách như thể quản giáo trại giam ấy.
Đã lỡ rồi. Đâu biết thuê nhầm chỗ hắc ám vậy, cố nhịn thêm vài tiếng nữa.
Nhưng chưa hết. 5:30’ sáng. Chỉ mới mình tôi thức dậy rửa mặt đánh răng, nghe tiếng gõ cửa. Cháu An ra mở cửa, lại mụ Diệu :
—Mọi người chuẩn bị nhanh đến 6: 15’ là rời nơi đây nhé, vì tôi có việc phải đi sớm.
Cái gì ? Mụ lệnh cho chúng tôi phải ra đi lúc 6:15’ sáng ? Tôi có nghe lầm chăng ?
Thông thường mỗi sáng chúng tôi đều rời khách sạn hay nhà trọ lúc 7 g- 7:30’ để kịp đến thành phố khác dù chúng tôi có quyền check-out trước buổi trưa. Khởi hành lúc nào là do chúng tôi quyết định chứ đâu phải chủ nhà ra lệnh phải đi trước 6: 15’ chứ. Thật quá quắt.
Nhưng tụi trẻ cũng ngồi dậy, lần lượt chuẩn bị.
6: 10’. Mụ Diệu lại lên gõ cửa, lần nầy giọng nói gầm gừ:
—Trời ơi, tôi nói 6:15’ mọi người phải đi vì tôi bận việc không ngồi đây chờ được, thế mà giờ vẫn chưa xong là sao ?
Tôi đang thay quần áo nên không xuất hiện được. Vĩnh An trả lời là chúng tôi đang chuẩn bị đây, cũng phải cho thời gian làm vệ sinh và sắp xếp đồ đạc chứ. Mụ lầm bầm bỏ xuống nhà. Đến 6:15’ nhào lên quát tháo tiếp. Giọng vốn the thé lại càng chát chúa khó nghe hơn, xem chúng tôi như những đứa trẻ hư hỏng.
Đến lúc nầy thì tôi không nín được :
—Theo qui định thuê phòng, khách được quyền ở tới mấy giờ thì trả phòng ?
Mụ trả lời ngang ngược :
—Tôi không cần biết qui định gì sất. Tôi làm việc cho nhà nước nên đúng giờ phải có mặt ở chỗ làm kẻo trễ giờ tôi.
—Chị làm việc nhà nước hay việc gì chúng tôi không cần biết, chỉ biết chị cho thuê phòng thì phải tôn trọng khách và theo đúng qui định luật cho thuê. Bắt khách trả phòng lúc 6 g sáng là thế nào. Tôi trả lời.
Đuối lý, mụ cãi bừa:
—Tối qua tôi có giao hẹn với cô kia – chỉ qua Trang– là sáng phải đi sớm, cô ấy đã chấp nhận rồi.
Tôi tưởng là hai bên thoả thuận thế nên không nói nữa. Sau, Trang mới kể bà chỉ yêu cầu đi sớm chứ chính xác giờ giấc, nghĩ sớm thì cũng phải từ 7 g nên con mới đồng ý đó chứ.
—Lúc ấy sao con không lên tiếng, làm M4 tưởng con chấp nhận trả phòng lúc 6:15’ nên mới thôi không nói tiếp nữa.
Chúng tôi check out, mang xe ra ngoài chất hành lý lúc 6:35’. Hai bên không một lời từ biệt nhau. Cái mặt mụ bự một đống, vốn đã kém xinh giờ càng tệ hại. 😛*
*Đáng lẽ tôi nên khiêm nhường đừng chê bai ai, nhưng thái độ của bà nầy mà không chê thì không hết tức được.
Như đã kể ở trên, lúc sắp rời đi tôi mới nhìn thấy bảng hiệu bác sĩ da liễu Hoàng thị Diệu. Đồng Văn và các tỉnh phụ cận nơi đồng bào thiểu số chiếm phần lớn. Mụ Diệu này tưởng mình học đến đó là tài giỏi lắm nên sinh cao ngạo, quen thói bắt nạt người dân sơn cước vốn bản tính chân chất lại không rành tiếng Việt. Thật đáng xấu hổ, ngao ngán cho những đầy tớ dân như thế (chính mụ khai là làm việc cho nhà nước, ở Việt Nam hể làm việc cho nhà nước thì gọi bằng “đầy tớ dân”đó thôi).
Trước khi rời Đồng Văn, chúng tôi còn quay lại phố cổ uống cà phê nguyên chất pha bằng máy ở quán Tam Giác Mạch.
4. Cô gái mang trái tim của người yêu - Phần 15 Phan Thái Yên Phan Thái Yên Hoàng Long Hải
Vài lời thưa trước.
Tôi đọc “Cổ học tinh hoa”(CHTH) năm học Đệ Lục, thích lắm. Sách có nhiều chuyện hay, có chuyện dễ hiểu, có chuyện không hiểu, có chuyện hiểu mù mờ, đại khái, như chuyện Sở Cung Vương ghi lại sau đây.
Mấy năm đi dạy, tôi thường biểu học trò nên đọc sách nầy. Có hai cái lợi: Mở mang kiến thức, và trau giồi nhân cách, đạo đức của mình.
Ngay cả khi nói chuyện với con cháu, tôi cũng thường nói: Trước 75, ông thường làm nhiều nghề: Thầy giáo, - một nghề tới rất tình cờ khi “đi kiếm cơm” -, không phải tự mình chọn. “Lái xe tăng” đánh nhau với Việt Cộng, làm Cảnh Sát: lo đi tìm “hạ tầng cơ sở Việt Cộng” hơn lo giữ trật tự, an ninh, và học nghề, cộng tác với “xịa”.
Nói chung, làm thầy giáo là thích nhứt. Các công việc tôi làm ở trên không phải là “nghề”. Lính “trừ bị” không phải là nghề lính. Làm Cảnh Sát cũng không phải là nghề vì mặc cảm “Cảnh Sát không mấy ai ưa”
Nhưng làm thầy là một thiên chức. Nó không phải là một nghề nữa. Đó là việc cao quí, bởi vì người làm thầy là làm công việc “Đem cái tinh hoa của người xưa mà truyền thụ lại cho người đời sau”. Ông Lê Đình Ngân, giáo sư Việt Văn lớp Đệ Lục của tôi ở “Trường Trung Học Quảng Trị - tên cũ -, nói với bọn học trò chúng tôi như thế!
Tôi mang cái tinh thần đó mà vào học sư phạm. Giờ đầu tiên, giáo sư L.T. nói: “Chỉ số lương của giáo sư Đại Học Sư Phạm mới ra trường là 470, cao nhất, các anh phải... “như thế nầy, như thế kia...”
Tôi không vui vì câu nói đó. Chọn làm thầy giáo chỉ vì nghề này lương cao hay sao?!
Năm 1970, vì công việc, tôi đến gặp một ông hiệu trưởng một trường trung học trên đường Trần Quang Khải/ Saigon, Ông cũng là dân biểu quốc hội bấy giờ và cũng là tác giả cuốn sách “Nghị luận Luân lý”, sách tôi “luyện” để thi Trung Học. Trong khi nói chuyện, ông ta bảo: “Tôi làm nghề nầy không giàu bằng mấy ông bạn tôi mở “Bột giặt Viso” trong Chợ Lớn”.
Nghe cũng buồn. Việc giáo dục đâu có thể ví với việc đi buôn bột giặt.
Sau 1975, lương giáo viên thảm lắm, không đủ ăn, áo quần rách rưới... làm tôi nhớ tới câu nói của ông L.T. mười lăm năm trước mà “cám ơn Cụ Ngô”. Có lẽ cụ không muốn thầy giáo “mặc quần thủng đít” mà vào lớp dạy học trò. Tục ngữ có câu “Quen sợ dạ, lạ sợ áo quần”. Làm thầy giáo phải nghiêm. “Giáo bất nghiêm sư chi đọa”
Thầy giáo “mặc quần thủng đít” vào lớp thì “nghiêm” thế nào được!
Vì “đem cái tinh hoa của người đời xưa truyền lại cho người đời nay” nên nhiều khi tôi đem sách “Cổ Học Tinh Hoa” của Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc và Tử An Trần Lê Nhân mà dạy cho học trò, không sợ bị chê như ở ngòai Bắc, rằng đó làm cái việc phổ biến “phong kiến, lạc hậu cho mầm non Cách Mạng”.
Đó là chuyện qua rồi.
Mới đây, ông bạn lính của tôi – Tôi cũng trình diện “Khóa 20 (hay 21) Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức” ở Trung Tâm Nhập Ngũ số 1” ở Đà Nẵng với ông ấy – Ông bạn già về VN, vô tình đánh mất cái ví, trong đó có giấy tờ và tiền. May mà tìm lại được. Nghe tin ấy, tôi mừng cho ông. Của đi mà có hồi là vui rồi.
Tôi cũng như “cô ấy của tôi” có “định kiến” khá nặng vối bà con ở trong nước: Họ nghèo hơn mình. “Chạy ăn từng bữa toát mồ hôi”, - Hiện giờ, vì đất nước bỏ Chủ nghĩa Cộng Sản mà đi theo Chủ nghĩ Tư bản – Rất nhiều người không nghèo nữa đâu mà giàu có ức triệu... tỷ đấy – Nhưng “cô ấy” bảo: Giàu kệ họ, nhưng gặp bà con, con cháu thì phải cho tiền – Trong bà con nội ngoại, “cô ấy” được tiếng là người tốt bụng.
Vậy nên, khi “cô ấy” còn sinh tiền, không chịu về. “Về mà không cho gì, kỳ lắm. Thà không về”. Ở Mỹ 30 năm, “Cô ấy chưa một lần về thăm quê, là vì vậy. Vậy mà đôi khi, nằm cạnh vợ, tưởng như tôi nghe trong tim “cô ấy”, có tiếng reo vi vút của hàng cây dương liễu bên bờ sông Thạch Hãn.
Không rõ ông bạn tôi giàu nghèo thế nào, nhưng “ở Mỹ mà về VN bị mất tiền”, cũng “căng” đấy, phải không các bạn? Thành ra, tôi có an ủi và đùa với ông mấy câu trên fb: “Coi như của đồng lần thiên hạ tiêu chung” vậy thôi. Còn/ mất, hơi đâu mà mệt. Đi đánh giặc, bao nhiêu năm, tính bằng con số chục, khổ biết bao nhiêu, hiểm nghèo biết bao nhiêu... Thế rồi cũng qua.
Viết xong rồi, lòng băn khoăn, sợ mất lòng người bạn lính, lan man nghĩ tới chuyện cũ, hồi đi dạy, chuyện “thiên hạ được cung”, bèn lục lại đọc chơi... Chuyện như vầy:
“Vua Cung Vương nước Sở đi săn, giữa đường đánh mất cung. Các quan theo hầu cố xin tìm cho được. Vua Cung Vương nói:
-“Thôi tìm làm gì nữa! Người nước Sở đánh mất cung, lại người nước Sở bắt được cung, đi đâu mà thiệt”.
Đức Khổng Tử nghe thấy chuyện bảo:
-Đáng tiếc cho cái chí vua nước Sở không làm to hơn được nữa! Hà tất phải nói: “Người nước Sở?”Giá nói: “người đánh mất cung, lại người nhặt được cung thì chẳng hơn ư?”.
Thuyết Uyển
Lời bàn: Vua đánh mất cung, không nghe lời các quan bắt tìm cung, thế là có lòng thương dân, không muốn làm phiền đến dân. Vua lại nói một người nước Sở mất cung chịu thiệt, thì có một người nước Sở được cung có lợi, thế là đã có lòng muốn lợi cho dân cả một nước. Tuy vậy, Đức Khổng Tử chê là hẹp, là vì Vua Sở chỉ biết có người nước Sở lấy bờ cõi nước Sở mà làm giới hạn cho cái lòng nhân ái của mình. Cứ như ngài nói, mới thực rõ cái nghĩa bác ái, tức là cái lòng rộng yêu hết cả nhân loại, không phân dị chủng hay ngoại quốc gì nữa. Cùng một ý với câu thầy Tử Hạ nhắc lời ngài mà đáp Tư Mã Ngưu lo không có anh em rằng: “Người bốn bể đều là anh em cả”. Nói rộng ra: chỉ có lý vô phân biệt, trí vô phân biệt, vật ngã nhất thể thì mới hết sạch chướng ngại mà hoan hỉ vô cùng!
Theo Cổ học tinh hoa
Sách nầy viết câu nói của Khổng Tử khác ngày trước ông Ngân đã giảng: “Vua nước Sở mất cung, thiên hạ được cung”. Thiên hạ là người nước Tàu hồi ấy. Bây giờ Thiên hạ là toàn thể nhân loại nầy.
Lòng nhân của Đức Khổng Tử “rộng” hơn lòng quảng đại của Sở Cung Vương.
Bây giờ Thiên hạ hẹp lòng, không như Thiên hạ ngày xưa?
Có phải vậy không?
“Thiên hạ đại đồng” có phải đây không?
“Thiên hạ đại đồng” là tư tưởng của người Tàu cổ đại, Khổng Tử viết lại trong Kinh Lễ. Đó là niềm ao ước của người xưa, hy vọng một xã hội tương lai, thiên hạ “một nhà”, mọi người bình đẳng, tương thân tương ái.
Đây cũng là tưởng của Phật của Chúa, và cũng là tư tưởng của Marx. Có điều, con đường đi tới “đại đồng” của Marx là con đường “đấu tranh giai cấp”, tiêu diệt đồng chủng, đồng loại. Trong khi con đường của Chúa, của Phật là con đường tình thương, bác ái, từ bi...
Trong viễn tượng đó, Ông Minh Tuệ đầu trần, chân đất, “đi đâu” mà khổ thân như thế?
Mười chín ông sư đi bộ 2,300 dặm, từ Houston lên Wahington DC – bằng hai lần Saigon/ Hà Nội -, để “Walk for Peace” giữa mưa gió, tuyết giá... khổ cũng không thua gì !!!!.
Xưa cũng như nay, tốt xấu bao giờ cũng có. Nói như vậy là để mừng ông bạn cố tri có người đem trả ví lại cho ông.
Ông không mất một “xu teng” nào.!!!!
Hoàng Long Hải HÀN THIÊN LƯƠNG HÀN THIÊN LƯƠNG Đinh trọng Phúc Đinh trọng Phúc 8. “CHUYỆN...” NHÀ THƠ NGUYỄN QUANG THIỀU ĐẶNG XUÂN XUYẾN ĐẶNG XUÂN XUYẾN 9. TÔI ĐÃ THUA TRẮNG VÁN KẺ IN LẬU SÁCH CỦA MÌNH ĐẶNG XUÂN XUYẾN ĐẶNG XUÂN XUYẾN
Nguyệt San Giao Muà xin cám ơn những thân hữu đã dóng góp bài vở cho Nguyệt San Giao Muà số 288 . Một số bài khác sẽ được đăng dần vào số tớị Mong mỏi sẽ nhận được những sáng tác của các bạn bốn phương để cho Nguyệt San Giao Muà thêm phần hương sắc trong tương laị
Thể lệ để nhận Nguyệt San Giao Muà:
1) Ðể vào danh sách của NSGM (subscribe),
xin gửi email về GiaoMua2025@gmail.com
Ðịa Chỉ Liên Lạc:
Nguyệt San Giao Muà
Copyright
2002 by Giao Muà e-magazine and respective authors
1. NGƯỜI XÀI ĐỒ THỪA
Cho những trái tim Sài Gòn vẫn đập nhịp 70s
Chuyến bay C123 của MACV từ Đà Nẳng về Sài Gòn đáp xuống phi trường Tân Sơn Nhứt trong chiều muộn. Mưa vừa tạnh, mặt phi đạo còn loáng nước. Nhân chào từ giã vài người sĩ quan Mỹ đồng hành, nhìn khoảng đường đi bộ khá xa trước mặt anh hít một hơi thở sâu nhấc chiếc sac marin quàng lên vai rồi bắt đầu cất bước, túi quân trang nặng như cùm vì sách và mớ mè xửng Huế. Hai bộ lễ phục trắng cùng giày nón xếp gọn gàng trong xách tay ci-vin màu nước biển.
Nhân định đi xe ôm về nhưng trời lại lất phất mưa, anh tặc lưỡi ngoắc chiếc xe taxi. Nhân nôn nóng về nhà.
Cánh cổng đóng im lìm nhưng ánh đèn ấm áp từ trong nhà trải dài trên sân khiến Nhân mừng rỡ bấm chuông đứng chờ. Từ hiên nhà Hạnh Nhiên nhìn qua khe cổng sắt, tươi cười bước nhanh ra mở rộng cửa.
- Anh về rồi! Đi máy bay nhà binh có mệt không anh?
Nàng khóa cổng, đỡ chiếc xách nhỏ trên tay anh. Nhân nhìn dáng Hạnh Nhiên dịu dàng trong bộ bà ba thoăn thoắt đi trước.
- Hồi nãy mệt quá trời, giờ đi sau lưng em hết mệt rồi
Hạnh Nhiên quay lại mắc cỡ lườm anh.
- Tui sợ ông luôn. Chưa vô tới nhà đã giở trò rồi…Mà sao anh về sớm vậy?
Nhân thầm khen thằng bạn Mỹ biết giữ lời hứa nhưng vẫn cười cười làm bộ hỏi.
- Ủa, Tom không nói gì với em sao?
- Ảnh chỉ nói anh nhờ xin vé máy bay về Sài Gòn hôm nay chứ không nói gì hơn…Anh vào tắm rửa rồi ăn cơm. Em đang trộn xà lách mỡ Đà Lạt với thịt bò thì chuông cổng rung.
Nhân tắm rửa thay đồ, bước về phía cửa bếp đứng nhìn Hạnh Nhiên vừa nấu xong nồi canh chua đang múc qua tô. Anh đến bưng canh qua bàn ăn. Nàng kéo chén nước mắm pha sẵn về gần đó, nhìn anh.
- Ông quan tàu bữa nay chịu khó ăn dở một chút.
Nhìn mắt nàng long lanh, Nhân lau nhẹ mấy giọt mồ hôi đọng trên trán nàng rồi ôm chặt cô gái trong vòng tay.
- Anh có lệnh thuyên chuyển về Giang đoàn dưới Đồng Tháp Mười.
Hạnh Nhiên như mềm ra trong vài giây.
- Anh buồn không?
- Hạm Trưởng cho anh hay trước, buồn vài ngày đầu nhưng giờ thì hết rồi. Lính mà em! Chỉ đâu đánh đó…Hạm Trưởng yêu cầu Bộ Tư Lệnh cho anh ở lại hai tuần để bàn giao, huấn luyện người mới nhưng ăn gian ký phép cho anh về Sài Gòn đến hết tuần này mới xuống dưới đó…Tin vui là hậu cứ Giang Đoàn ở Chợ Mới gần Long Xuyên. Tin không vui là cả một hai tháng mới có dịp dẫn tàu ra đó một lần còn lại thì nằm chịu trận với muỗi Đồng Tháp Mười và B40 Việt Cộng.
Hạnh Nhiên nói như reo.
- Em biết Chợ Mới! Hồi trước nhiều lần theo Má với Ngoại về quê Nội bên Thánh Địa Hòa Hảo, có khi đi tàu đò từ Long Xuyên qua ngã Vàm Nao rồi ghé chợ Mỹ Luông về nhà, có khi Ngoại dắt đi ngã Phà An Hòa qua Chợ Mới rồi tiếp tục đi đò ngang để qua Thánh Địa. Em thích ngã đường Chợ Mới hơn tuy phải đi bộ nhiều nhưng được ghé vào tiệm sách rồi ăn hàng trong nhà lồng chợ. Hồi đó em thấy nhiều chú thủy thủ hay ngồi uống cà phê trước chợ.
Hai người vừa ăn tối vừa chuyện trò. Nhân lắng nghe Hạnh Nhiên kể chuyện Phái đoàn Tòa Đại Sứ cấp phát học bổng ở Đại học Hòa Hảo, chuyện đi thăm Thánh Địa. Tất cả đều thành công ngoài sự mong đợi.
- Chị Aida gan lắm dám về nhà Mẹ thăm rồi nghỉ qua đêm với em.
Mọi người trong đoàn đều rất hài lòng, Diane là người cười nhiều và tươi nhất hôm đó. Các em học trò nhỏ tại các trường mẫu giáo, tiểu học ở Thánh Địa bé nào cũng cười toe ôm chồng vở mới và viết chì màu, tay lũng lẵng bịch bánh kẹo sô-cô-la.
Nhân nhìn Hạnh Nhiên cười nhắc lại câu nói của Tom hôm nói chuyện qua máy truyền tin từ Hạm Đội.
- Nghe Tom nói em sắp lên làm Phó Đại Sứ rồi.
- Cha nội đó xạo quá trời! Chị Aida véo bầm mình mà vẫn chưa chừa…
Hạnh Nhiên cười…Mấy tuần qua lo chuẩn bị chuyến đi Long Xuyên nên em đi làm full time, nay xong rồi chắc em sẽ về lại ba ngày một tuần để khi vào niên học không cảm thấy áp lực thời gian quá lớn. Chắc cỡ một tháng nữa em sẽ thi Michigan Test, em ghi danh rồi, nghe máy luyện Anh ngữ mỗi ngày, đi làm đánh máy thường xuyên nên tiến bộ nhiều. Thứ Sáu này sẽ được lãnh lương lần đầu tiên trong đời không phải từ anh Hai, em hãnh diện lắm…Nàng cười…Đi Thương xá Tax nè, đóng tiền ghi danh nè, mua quà tặng Má với Ngoại nè, bao anh ăn nhà hàng nè, bao gia đình anh chị Hai nè…
Nhân đưa tay ngăn không cho Hạnh Nhiên nói tiếp.
- Lương cô nương lãnh được nhiêu mà sao nhiều nè quá vậy! Nhưng thứ tự nè của cô nương trật rồi, theo nó là đời tui coi như tiêu tùng, đời tàn trong ngõ hẹp. Cô nương ưu tiên vào Thương xá Tax với Hành lang Eden trước thì những cái nè sau coi như bất khiển dụng vì hết tiền. Anh cương quyết bảo vệ bằng mọi giá cái nè bao anh đi nhà hàng.
Hạnh Nhiên phì cười, đôi mắt nâu to nhìn anh đăm đắm khiến Nhân sửng lại hụt hơi, vài giây sau mới lấy lại “công lực” tiếp lời.
- Anh cũng mới lãnh lương, nên cái mục “đi Thương xá Tax nè” của em để anh lo. Chỉ cần ngoan ngoãn nhu mì cùng anh vào Thương xá, em muốn mua gì cứ tha hồ trong vòng…5 phút…Tiếng Mỹ gọi là shopping spree đó.
Hạnh Nhiên đứng dậy, miệng nở nụ cười Bao Tự đưa tay ngoéo với Nhân.
- Kỳ này cho anh Hai sạch túi hết tiền về xe chỉ trong vòng 4 phút phù du cho biết thân.
- OK. Quyết định vậy đi! Nhân nhìn đồng hồ...Để anh dọn bếp và bàn ăn, em đi sửa soạn để mình về nhà anh chị Hai kẻo trễ. Anh có quà đặc sản “ngoài nớ” cho cả ba gia đình.
Lúc Hạnh Nhiên bước ra, Nhân đã đứng dưới hiên nhà khoan khoái hít thở mùi hương bưởi đầu đêm. Chiếc sea bag cạnh chân anh lúc này co lại chưa tới phân nửa bên trong chứa toàn mè xửng Huế và sách tặng, anh đã lôi hết quân phục cả hai bộ rằn ri của Hạm Phó tặng và chiếc võng khổ lớn của quân đội Mỹ có lưới chắn muỗi mua ở chợ trời Chợ Cồn để tạm trên sofa phòng khách.
Gia Hân vội vã chạy ra mở cổng, vui mừng reo lớn.
- Anh chị Hai về rồi!...Ủa mà sao anh Hai cũng về bửa nay!?
- Bí mật quân sự, vào nhà rồi nói.
Gia Hân gọi mẹ ơi ới khiến bà nhanh chân xuống thang lầu, Giáo sư chậm rãi theo sau.
Hai người khá ngạc nhiên thấy Nhân về lại Sài Gòn. Không để họ chờ lâu Nhân vắn tắt.
- Cháu có lệnh thuyên chuyển về Giang đoàn ở Đồng Tháp Mười. Hạm Trưởng du di ký cho 5 ngày phép, tuần tới cháu sẽ xuống đơn vị mới.
Bà mẹ quay qua Hạnh Nhiên.
- Út Nhiên cũng công tác về hôm nay sao?
- Dạ. Anh Nhân gọi về nhờ Tom xin chuyến bay MACV hôm nay, nên từ Long Xuyên xe Tòa Đại Sứ chở thẳng con về nhà ảnh.
Ông Giáo sư ân cần…Hai đứa ăn tối chưa. Nhân cười.
- Cháu vừa về tới nhà đã thấy Út Nhiên nấu cỗ bàn dọn ra linh đình…Tụi cháu ghé thăm nhanh thôi, mai cháu ghé lại ở chơi lâu hơn. Có chút quà đặc sãn Huế để cô và Giáo sư uống trà.
Nhân đổ mè xửng ra bàn, để riêng mấy tập truyện anh mua cho Hạnh Nhiên.
- Của Út Nhiên nè, phải lùng ra tận Đà Nẳng mới tìm được đó…Anh cười…Kỳ này em sẽ có dịp đọc một trong những nữ văn sĩ Việt Nam sáng giá đương thời, nhà văn Trùng Dương Nguyễn Thị Thái.
Hạnh Nhiên cầm lên hai trong số bảy, tám tập truyện của Trùng Dương, nàng reo lên.
- Ngàn Cánh Hạc của Kawabata Yasunari và Người Đàn Bà Trong Cồn Cát của Kobo Abe, cả hai đều là sách dịch từ tác giả Nhật Bản. Cảm ơn nha!
Nhân quay qua Gia Hân, anh cầm một bịch mè xửng đưa cho Út cà rỡn.
- Tặng riêng Út, mè xửng Huế dính rít tay lắm, ăn nhiều vào bảo đảm không bị rớt…Khi nào có bảng đây cô nương!?
- Dạ chắc chỉ nay mai thôi. Em không lo lắm đâu. Chỉ mong đậu Bình trở lên để tự tin hơn khi thi vào trường Dược.
Anh nhờ hai Út phân mè xửng ra làm bốn phần cho ba gia đình và phần cho bạn “đồng liêu” của Hạnh Nhiên ở Tòa Đại Sứ. Ông Giáo sư bật cười.
- Nghe cậu Nhân nói tôi đâm lo cho cô cháu gái cưng của tôi.
Út Nhiên dứ dứ nắm tay về phía Nhân hăm dọa, mắt nguýt, giọng Miền Tây nói lẫy nghe ngọt lịm.
- Cảm ơn! Hổng dám đâu…Tui già rồi ăn mè xửng dẻo quá gảy răng hết.
Chuyện trò với Giáo sư một lúc Nhân đứng lên cáo từ. Anh quay qua Gia Hân hỏi.
- Ngày mai nếu Út không đi đâu gấp thì cho anh mượn chiếc Honda. Sáng mai anh tới chở, anh chị mời Út cùng đi ăn sáng rồi em chạy xe về để kịp ra Gia Long coi bảng. Nhân cười...Ngày mai chắc chắn là ngày em trở thành Cô Tú trên bảng vàng.
- Đúng đó! Hạnh Nhiên tán đồng…Hay là mình hẹn ở Phở Pasteur, cỡ bảy rưởi. Anh chở Út Hân tới, em đến thẳng quán. Ăn sáng xong Nhân chở em vào Tòa Đại sứ rồi tha hồ làm người độc thân cho đến ba giờ chiều.
Nhân thắc mắc.
- Sao ba giờ chiều, sớm vậy?
- Quên lẹ vậy sao ông quan tàu? Em có 4 phút shopping spree trong Thương xá Tax để dọn sạch sẽ tháng lương của anh, nhớ không… Hạnh Nhiên cười tỉnh bơ.
Nhân lắc đầu chào thua, quàng lên vai cái sea bag đựng chồng sách và mè xửng cho anh chị Hai. Anh cúi chào từ giã mẹ Tần Phương rồi bước về chiếc Honda Dame của Út Hân lúc Hạnh Nhiên ngồi chờ trên chiếc PC đã nổ máy.
Anh chị Hai ngạc nhiên thấy em gái và Nhân xuất hiện cùng lúc trước thềm nhà.
- Em có lệnh thuyên chuyển về Giang Đoàn ở Đồng Tháp Mười, Kiến Phong. Hậu cứ đóng ngay Chợ Mới, An Giang nhưng anh biết rồi đó cả tháng may ra mới được về một lần. Em được năm ngày phép ở Sài Gòn, tuần tới sẽ vác sac marin xuống trình diện đơn vị mới.
Chị Hai hỏi Út, hai đứa ăn uống gì chưa. Nhân cười…Hạnh Nhiên nuôi thúc em từ chiều tới giờ rồi. Em có ít kẹo mè xửng Huế mang về ghé thăm anh chị một chút,.
Anh Hai kéo Nhân qua phòng khách. Hai anh em bàn chuyện tái chiếm Quảng Trị.
- Anh nghe tin chiến sự nói đã tái chiếm Hải Lăng. Lữ đoàn Dù đó là đơn vị cũ, anh từng là Y sỹ Tiền tuyến của cả hai Tiểu đoàn 3 và 6.
Anh Hai hào hứng lắng nghe Nhân kể về HQ13 tham gia Chiến dịch Lam Sơn 72 từ giờ đầu cho đến buổi chiều tái chiếm Diên Sanh quận lỵ Hải Lăng. Nhân là trưởng khẩu đại bác 76.2 ly chính của chiến hạm nên khá vất vả trong việc tác xạ hải pháo yểm trợ cho các đơn vị Dù. Thời gian này cũng là cơ hội hiếm có trong đời lính được tận mắt chứng kiến quang cảnh hùng vỹ một đoàn sáu chiến hạm lớn của Mỹ nã đại pháo tự động từng hồi như sấm rền xen trong cảnh hỏa tiễn đạn đạo phóng sâu vào đất liền, khói trắng cuộn bùng lên mờ kín bong tàu khiến anh mở căng mắt nhìn không rời. Trên trời từng đoàn phóng pháo cơ nối đuôi nhau bay vào đất liền, cao nữa là những chiếc B52 để lại từng vệt khói trắng phản lực giăng cuộn cả góc trời.
Nhân chợt nhớ ra điều muốn hỏi anh Hai…Chắc anh biết ông Tham Mưu Trưởng của Lữ Đoàn 2 Dù. Anh Hai gật đầu…Hồi đó ông ta là Đại đội trưởng của Tiểu đoàn anh làm Y sỹ.
Nhân kể…Ngày đầu tiên của Chiến Dịch, từ sáng sớm sau hơn 3 giờ HQ13 yểm trợ hải pháo vào vùng tọa độ yêu cầu, Tham Mưu Trưởng của Lữ đoàn 2 Dù gọi Tiền Phương yêu cầu Trưởng khẩu Đại bác 76.2 ly của HQ13 gọi gặp ông. Sau khi tan Nhiệm sở Tác Chiến em xuống CIC gọi Tiền Phương nói lý do rồi chờ. Gần nửa giờ sau ông gọi lại, giọng nghe rất bận rộn. Ông chỉ ngắn gọn...Trọng pháo chiến hạm Hải quân mà cậu bắn được vậy là khá đó…rồi chấm dứt liên lạc sau khi bảo người sĩ quan phụ tá lấy tên, cấp bậc, số quân của em…Hi vọng có chuyện tốt.
Nhìn em gái đang lúi húi gói quà Long Xuyên bỏ vào sac marin, anh Hai đứng lên đi về phía bàn ăn quay qua Nhân đang bước theo sau.
- Út Nhiên gói quà Má gởi cho rể tương lai kìa.
Hạnh Nhiên dậm chân mắc cỡ, má đỏ hây mắc liếc nhìn Nhân.
- Anh Hai ghẹo em hoài…Má không biết anh về nên chỉ gởi vài món để lâu được. Khô sặc Má làm còn lạp xưởng bò Má đặt người quen bên Tân Châu. Có gói xôi phồng Chợ Mới anh nhớ bỏ tủ lạnh có thể ăn được tới ngày mốt. Trái cây trong vườn Má hái lần này có mãng cầu Xiêm và măng cụt.
Nhân chào anh chị Hai khoác cái sea bag cùng Hạnh Nhiên bước ra hiên nhà mờ tối. Đêm trăng non. Hai người đứng bên nhau im lặng hồi lâu…Mai gặp anh sớm…nàng khẽ nói, rướn chân hôn nhẹ lên môi anh rồi ù té chạy vào nhà.
Thả Hạnh Nhiên xuống Tòa Đại Sứ sau khi ăn sáng ở phở Pasteur, anh chạy tạt qua nhà Gia Hân nhờ nàng lấy giúp phần quà mè xửng rồi vội vã đến nhà Bác Năm Thầu khoán.
- Nhờ Út nói với mẹ anh chạy qua Bác Năm rồi đi Khu Dân Sinh tìm mua đôi giày lính…Anh cười…Sẽ về nhà trước kẻng báo cơm trưa.
Bác Năm bận đi kiểm tra công trình xây cư xá mới bên Thanh Đa nên không có nhà. Nhân kể cho Cô hay chuyện anh sắp thuyên chuyển. Hai cô cháu lan man qua chuyện ngôi nhà cũ. Cô Năm nhớ sự thoáng mát của nó và khu vườn trái cây.
- Nhắc tới trái cây mới nhớ…Tuần trước Út Nhiên ghé thăm vợ chồng cô với giỏ trái cây từ vườn nhà, có cả mít tố nữ. Cô Năm cười…Giờ cô không cần phải khoèo hái mà thỉnh thoảng vẫn có xe jeep mang đến…Con nhỏ đẹp hết biết, hiền nữa! Tính lẹ đi anh Hai, để hụt mất uổng lắm.
Nhân kiếu từ, Cô Năm tiễn Nhân ra tận cổng, cảm ơn quà mè xửng Huế và vẫn tiếc rẻ Bác Năm không có nhà chuyện trò với thằng cháu ghé thăm.
- Nói lại cho Cô nghe cháu thuyên chuyển xuống Miền Tây đi tuần gì đó, hồi nảy cháu nói mà lỗ tai này qua lỗ kia quên ráo rồi.
- Dạ cháu về đơn vị mới là một Giang đoàn Tuần Thám ở Đồng Tháp Mười.
Cô Năm gật đầu cười.
- Nhớ rồi, để Cô nói lại với Bác Năm…Gởi lời thăm Út Nhiên nghen cháu.
Nhân rời Khu Dân Sinh với bao giấy đựng đôi giày sô cổ thấp mới toanh trên tay. Anh thầm nghĩ đúng là buổi sáng khá may mắn, tìm được đôi giày vừa cỡ. Nhân rảo xong một vòng khắp khu sạp hàng quân trang Mỹ, khá nhiều bốt đờ sô nhưng đều là số lớn. Anh bắt đầu cảm thấy thất vọng nhưng cũng gắng rảo thêm vòng hai và anh đã thấy nó với cảm giác ngờ ngợ hình như đôi giày chỉ mới được bày ra vài phút trước. Đôi giày MAP cổ thấp phần trên bằng vải, số 6W, đúng như Hạm phó đã dặn. Giá khá cao so với những đôi giày khác quanh đó nhưng thon gọn, mới toanh. Thấy anh ngần ngừ, cô gái bán hàng đon đả mời.
- Cứ thử đi, thử vừa tui bớt cho Thiếu úy tiền cà phê bán lấy me xưa. Con nhỏ Me Mỹ quen chổ tui, mới đem tới bán chưa được mười phút.
Nhân đứng trên hiên nhà nhìn Gia Hân và vài cô bạn ào chạy xe gắn máy qua cổng dừng lại trước mặt anh.
- Chào các Cô Tú!...Nhân cười chào
Út Hân nhìn nhóm bạn…Đây là anh Hai tui. Các cô gái nhìn anh có vẻ biết chuyện, lễ phép cúi chào. Gia Hân phụng phịu.
- Tụi em chắc phải chờ một ngày nữa. Cô Giáo sư Cố vấn nói có lẽ ngày mai mới có bảng.
Bầy con gái ồn ào kéo nhau vào nhà, Gia Hân gọi mẹ ơi ới. Nhân ra vườn sau trò chuyện với ông Giáo sư đang tỉ mỉ cắt tỉa mấy chậu cây Bonsai đặt cạnh hồ cá. Ông chỉ vào một chậu mai chiếu thủy cao chỉ chừng một mét nhưng gốc lớn sần sùi dấu thời gian hài hòa với tán cành khúc khuỷu mà cân đối nhìn như một cây cổ thụ trăm tuổi.
- Tôi mang cây mai này về nhà thời gian con gái Tần Phương vừa ra đời, lúc đó người chủ vườn cho biết cây đã hơn hai mươi năm tuổi.
Ông ngậm ngùi đứng dậy đi vào nhà thủy tạ, vai ông chùng xuống. Nhân rót mời ông tách trà còn nóng. Ông Giáo sư nhìn đĩa mè xửng Huế, cười nói.
- Lúc sớm tôi chỉ định thử một miếng không ngờ ngon quá, nhất là sau đó uống ngụm trà sen, hương vị thơm ngon quyện nhau tuyệt vời…Mè xửng vẫn thơm vẫn ngon như tôi còn nhớ hơn năm mươi năm trước, những ngày còn bé ở Huế.
Gia Hân ra mời Bố và anh Nhân vào ăn trưa…Hôm nay Mẹ nấu bò kho ăn với bún tươi, ngon lắm. Út vội vàng mang khay trà kẹo vào trước. Ông Giáo sư đi chậm lại chờ Nhân, ông nhìn về phía ngôi nhà hàng xóm vườn bên.
- Ông Trung tá Hải quân bên đó làm việc ở Bộ Tư Lệnh, là hàng xóm quen nhiều năm. Nếu anh Nhân có việc gì cần tôi có thể nói giúp.
Nhân lựa lời khẽ đáp.
- Dạ, cảm ơn Giáo sư. Hiện giờ cháu muốn biết sông nước Miền Tây ra sao…Nhân cười…Với lại người ta sao mình vậy.
Nhân đón Hạnh Nhiên với bó hoa huệ trắng vừa ghé mua ở chợ hoa Nguyễn Huệ. Họ đi vào Nghĩa trang Mạc Đỉnh Chi, lòng ấm áp như đang về thăm nhà. Trước bia mộ Tần Phương ngào ngạt thơm mùi huệ mới, đôi tình nhân ngồi kể chuyện mấy tuần qua. Kỷ niệm hai năm với tất cả vui buồn trên HQ13 Nhân sẽ mang theo về đơn vị mới tận vùng sông nước Miền Tây. Hạnh Nhiên khoe đã được nhận vào làm việc tại Tòa Đại sứ, khoe cô bạn mới người Mỹ tên Aida rất dễ thương và vui tính. Nàng kể chuyến đi theo đoàn công tác của Tòa Đại sứ về quê Long Xuyên thăm Đại học Hòa Hảo phát học bổng cho sinh viên nghèo.
Hạnh Nhiên đã nhiều lần về quê nhưng lần này nàng chợt thấy mình hào hứng dõi theo ánh mắt lạ lẫm trầm trồ của Aida lúc xe qua phà Mỹ Thuận Tiền Giang rồi bắc Vàm Cống Hậu Giang. Sông rộng, từng bầy lục bình miên man trôi trên dòng nước in bóng trời xanh lửng lờ mây trắng. Aida mê mẩn đắm nhìn rất lâu rồi quay qua cô bạn Việt Nam…Your country is so beautiful!
Chuyện kể dứt một lúc nào đó để lại Hạnh Nhiên tựa đầu lên vai anh, đôi tình nhân ngồi bên nhau yên lặng. Một lúc sau Hạnh Nhiên ôm cánh tay Nhân nói nhỏ.
- Hay là vài ngày nữa em theo tiễn anh xuống Đồng Tháp Mười.
Nhân nheo mắt cười, vuốt má nàng.
- Khái niệm gì đây má Út!? Bộ Má tính dẫn con trai đi nhận đơn vị mới hay sao đây…Rồi Nhân làm bộ trang nghiêm…Thiếp trong khung cửa, chàng ngoài chân mây nha!
Hạnh Nhiên nhăn mũi làm mặt xấu.
- Trong khung cửa cái cùi chỏ tui nè! Nghe nói chàng hình như chưa bao giờ đi qúa Mỹ Tho thì phải. Thiếp chỉ muốn cầm tay chàng dẫn xuống Bắc Mỹ Thuận, Bắc Vàm Cống để chàng đi đúng đường về quê của người ta thôi.
Nhân quàng vai nàng.
- Vậy sao!? Nghe mà ham…Anh cười, giọng thủ thỉ dỗ dành…Thôi để lần sau anh đưa tay em trói dẫn về Long Xuyên thăm Má. Sau đó em dẫn anh qua bắc An Hòa về Chợ Mới, Thánh Địa hay nếu em muốn mình sẽ xuống bắc Năng Gù về Cao Lãnh vô tận Đồng Tháp Mười ôm nhau chờ…muỗi chích.
Hạnh Nhiên véo Nhân đau điếng vì nói xạo. Nàng ngước mắt nhìn người yêu, đôi mắt nâu sâu thẳm giọt lệ vui. Nàng kéo anh đứng lên, láu lỉnh.
- Em muốn xin chị Tần Phương phù hộ em vài phút may mắn ở Thương xá Tax để anh sạch túi cho bỏ tật.
Nhân lặng nhìn dáng Hạnh Nhiên đứng bẽn lẽn mà nghiêm trang trước nụ cười hiền hậu của Tần Phương khảm trên bia mộ như vừa thổ lộ điều gì thầm kín.
Anh khép mắt khấn thầm nhớ lại dự định liều lĩnh của hai đứa hay chính từ nghị lực của Tần Phương luôn sống hết cho tình yêu của mình. Tần Phương có lẽ sẽ vừa tốt nghiệp trường Dược đúng thời điểm này nếu tai nạn oan nghiệt kia không xảy ra. Hai đứa bàn nhau sau khi nàng có việc làm sự nghiệp, họ sẽ tự làm đám cưới dù cho Cha nàng cấm cản thậm chí từ bỏ. Định mệnh khiến Tần Phương vào giờ phút cuối đời mình đã trối trăn lại một quyết định can đảm vị tha, cứu sống cô gái đang đứng trước mộ bây giờ để mãi mãi trái tim nàng vẫn sống với người mình yêu…Nhân xúc động quay mặt, hít hơi thở sâu lấy lại vẻ điềm tĩnh.
Đôi tình nhân rời Thương xá Tax sánh bước vào buổi chiều Sài Gòn nắng vàng ươm.
Cô gái tay đong đưa chiếc túi bằng giấy in tên cửa hàng áo quần ở thương xá, bên trong là hai chiếc áo đầm nàng đã “thần tốc” mua nhanh kỷ lục ăn đứt thách thức năm phút shopping spree của Nhân. Anh nhìn Hạnh Nhiên lắc đầu cười chào thua.
- Xin bái phục cô nương! Lựa tìm ra hai chiếc áo đẹp vừa cỡ trong cả rừng áo quần rồi mua chúng chỉ tốn ba phút thì đúng là không chê vào đâu được…Nhất là túi của kẻ hèn này vẫn còn leng keng bạc cắc.
- Nếu tính luôn thời gian anh móc bóp trả tiền thì gần bốn phút đó. Hạnh Nhiên cười hi hi… Hay không bằng hên! Thật ra em đã để mắt hai cái áo này từ lần theo chị Hai đi mua sắm tuần trước, may mắn là hôm nay áo vẫn còn…Anh thích cái đầm màu xanh nước biển nên em xí nó còn cái màu hồ thủy hợp với Gia Hân nên hai đứa mình sẽ tặng mừng em ấy làm cô Tú.
Hai người đi thơ thẩn về chợ sách Lê Lợi. Họ tìm mua được cho Me tập sách Lời cố quận dịch từ Martin Heidegger và cho Nhân tập Lễ hội tháng Ba, hai tập sách đi cặp với nhau của Bùi Giáng vừa mới phát hành. Cầm tập sách trên tay…Nhân cười…Xuống Lục Tỉnh có sách Bùi Giáng đọc là quý rồi. Nhất là lúc ngồi nhúng chân vào nước phèn Đồng Tháp Mười, ngâm nga…Chào Lục Tỉnh thu về xuân nức nở. Ở trong cây trong lá ở bên sông. Giòng nước chậm chần chờ con sóng chở. Còn không em? Kỷ niệm ở bên lòng…
- Túi anh vẫn còn rủng rỉnh nên Út Nhiên được quyền chọn bữa ăn tối nay của hai đứa. Hủ tíu Mỹ Tho Thanh Xuân ở Chợ Cũ hay Hải ký Mì gia còn gọi là Mì La Cai ở Nguyễn Tri Phương.
Hạnh Nhiên hí hửng liếm láp môi suy nghĩ…Hủ tíu Thanh Xuân thì gần nhưng Mì La Cai nghe hấp dẫn hơn.
Ở tiệm mì ra, Nhân không muốn người yêu đưa về nhà vì ngược đường. Anh ôm hờ tay Hạnh Nhiên đang đặt trên gi-đông xe PC, nháy mắt mỉm cười.
- Trưa mai em có người chờ cơm ở nhà. Hi vọng anh luộc trứng vịt không bị sống và cơm không khê.
- Để em chạy về sớm nấu cho anh.
- Không được. Mai anh ở nhà suốt ngày, cương quyết làm người đảm đang, dọn nhà nấu nướng, giặt áo quần…pha nước nóng cho vợ tắm.
Hạnh Nhiên đỏ mặt cười…Ông quỷ này!...
Buổi sáng, Nhân thức giấc khoan khoái nghe tiếng chim hót ngoài vườn. Cầm ly cà phê vừa pha thơm đậm ngọt ngào đi thơ thẩn trong vườn cây thơm lừng hoa trái anh cảm thấy thật bình yên. Nhân hít hơi thở sâu, lòng thầm nhủ hãy tận hưởng phút giây hạnh phúc vài ngày tới trong lòng thành phố bình yên bên người yêu, bè bạn.
Nhân nhìn mớ trái cây vừa hái sắp dài kín dọc theo hàng ba hiên nhà không ngờ khu vườn cây nhỏ lại sai trái đến vậy.
Suốt buổi sáng anh lau dọn, sắp đặt lại nhà cửa, giặt hết áo quần anh mang về từ chiến hạm rồi đem phơi trên mấy hàng dây phơi quần áo giăng gần giếng.
Nhìn đồng hồ, Nhân vào bếp bắt đầu nấu ăn theo kiểu nhà binh. Anh vo gạo cho vào nồi cơm điện National, đổ vừa nước rồi bấm nút khởi động. Trong tủ lạnh còn hai trứng vịt, anh rửa sạch thả vào nồi cơm. Nhân lấy ra bó rau muống và bịch xôi phồng Chợ Mới. Bỏ qua chuyện lặt bằng tay từng cọng, anh cắt bỏ phần già của bó rau, cắt phần xanh non ra làm bốn phần ngắn, rửa thật sạch để ráo trong rổ. Đợi cho nồi nước thật sôi anh bỏ rau muống vào, cho thêm chút muối rồi vớt vào rổ lúc rau chín mềm xanh ngắt. Đổ nước luộc rau vào tô vắt thêm múi chanh tươi, anh bưng qua bàn đặt cạnh đĩa rau, cả hai đều xanh rền đẹp mắt. Chiếc nồi trên lò lúc này đã khô nóng trở lại, anh chỉnh lửa thấp đặt xôi phồng vào trong rồi đậy nắp. Cơm đã chín, Nhân gắp hai quả trứng vịt từ nồi cơm ngâm vào nước lạnh rồi bước vội ra bờ giếng hái thêm trái chanh và vài trái ớt chín. Trứng vịt đã lột vỏ nằm ngay ngắn trong tô nhỏ, anh xắn nhỏ trứng đổ nước mắm vào sau cùng là nặn chanh và trộn ớt xắt lát, mùi thơm nồng của ớt dậy lên.
Nhân xoa tay mãn nguyện nhìn bàn ăn do mình vừa nấu và cảm thấy đói bụng. Dĩa xôi phồng Chợ Mới nóng hổi đặt bắt mắt trên bàn ăn. Mùi thơm của nếp, hành phi và nước dừa quá quyến rũ khiến anh phải xắn một một góc bỏ vào chén. Anh cắn một miếng, ngon “ngậm nghe”, cái vị độc đáo giữa giòn tan bên ngoài của mùi nếp cháy và dẻo thơm bên trong của nếp chín nở bùi hòa quyện với hành phi, với nước cốt dừa béo mà không ngậy trộn với vị mặn mà của tôm khô, lạp xưởng làm tất cả càng đậm đà hấp dẫn.
Hạnh Nhiên gọi cửa, anh vừa nhai vừa cầm chén xôi phồng ra mở cổng. Cô nàng công sở hôm nay mặc áo dài xanh thêu hoa lấm tấm trắng, khuôn mặt trắng hồng tươi cười sau chiếc kính mát khổ lớn. Nhân xách chiếc túi đi chợ khá nặng từ xe.
- Em đi chợ xa giữa trưa, hèn chi…
- Siêu thị Nguyễn Du tiện đường và gần Tòa Đại Sứ lắm, nó nằm cạnh Bệnh viện Grall. Em còn giữ Thẻ Hội Viên của chị Hai nên vào đó đi chợ cho nhanh, khỏi tìm kiếm trả giá lại mát rượi.
Hạnh Nhiên reo lên khi thấy bữa cơm trưa đã được dọn ra gọn gàng trên bàn ăn. Nàng vuốt má anh khen ngọt ngào.
- Cưng quá đi! Anh Hai giỏi ghê! Tủ lạnh trống trơn mà nấu đủ ba món.
Nhân tay sắp thực phẩm từ túi đi chợ vào tủ lạnh, miệng hối Hạnh Nhiên ngồi xuống ăn cơm cho kịp suất làm việc buổi chiều.
- Em phải ăn ít nhất một chén cơm mới được rờ vào dĩa xôi phồng Chợ Mới nếu không công anh từ sớm tới giờ đổ sông đổ biển hết.
Hạnh Nhiên ngơ ngác…Sao vậy!? Nhân cười…Thì ăn xôi phồng Chợ Mới rồi ai còn muốn ăn cơm “dổm” anh nấu nữa.
Chúng tôi ngồi ăn cơm, bàn bạc chuyện trò.
- Lát nữa anh sẽ chở em đi làm, sau đó đi Bưu điện gởi sách về cho Me. Anh vừa quyết định gởi cả hai tập sách về Đà Lạt.
- Cỡ ba rưởi đến đón em. Anh Tom sáng nay nói họ muốn thăm anh tối nay, nghe nói có bạn mới cùng đi
Nhân nhìn Hạnh Nhiên hỏi ý…Mình tổ chức buffet, hẹn mấy người đó sáu giờ được không Út?
Nàng nhìn anh gật đầu…Mình sẽ qua nhà chị Tần Phương sớm, mang theo quà tặng cho Út Hân, em chắc hôm nay cô ấy đã có bảng kết quả. Anh thu xếp để mình kịp về nhà chuẩn bị cho bửa buffet. Nhân cười.
- Vậy em mời Aida, chị Diane và bạn mới. Nhớ nói với Tom là anh nhắn hắn nhớ kiếm món ngon gì đó ở MACV mang đến, đừng quên khả năng cao đám Bến Kéo Tây Ninh sẽ có mặt.
Thả Hạnh Nhiên xuống nơi làm việc, Nhân đi bưu điện gởi hai tập sách và thư thăm Ba Me. Rời Bưu Điện anh ghé Thích Phú mua thêm cái nón đi biển, chạy qua Chợ Cũ mua hai con vịt quay bốn ổ bánh mì rồi vòng qua Đa Kao mua đủ loại thạch chè Hiển Khánh.
Về lại nhà Nhân chuẩn bị hai bao trái cây mang ra treo lên khung xe. Anh lấy áo quần khô vào nhà xếp thẳng thớm nhưng chỉ ủi một bộ để mặc chiều này.
Nhân đứng yên dưới vòi sen lộ thiên bên bờ giếng, nước mát rơi đều đều không ngơi xuống tóc tai, xuống cơ thể làm tan hết mệt mỏi. Anh tưởng như đứng dưới mưa lòng nhớ đến tuổi thơ những lần đi tắm thác ở Đà Lạt, tiếng cười đùa trong trẻo của bạn học trong tiếng ầm ào của thác ghềnh, tiếng lo âu của bầy học trò con gái đứng bên bờ, má hồng áo len màu rực rỡ ánh cầu vồng. Anh đứng đó mắt nhắm mãi nghe âm thanh phố núi cho đến khi thấy lạnh mới tắt nước vào nhà.
Nhân đến cổng phía Mạc Đĩnh Chi chờ bên kia đường vài phút đã thấy Hạnh Nhiên bước ra.
Nàng nhìn anh cười lạ lẫm…Ngầu quá! Chưa thấy anh đội nón này bao giờ.
- Vì em chỉ nhìn thấy bọn anh luôn đội nón kê-pi mỗi lần đi bờ, đây là nón đi biển thường đội trên chiến hạm hay các đơn vị giang đoàn. Anh mua thêm cái này sau khi ở Bưu Điện ra để mang xuống Đồng Tháp Mười.
Hạnh Nhiên lật đật chào chị dâu rồi ba chân bốn cẳng chạy lên lầu. Nhân mang xách trái cây đặt lên bàn ăn cười chào chị Hai đang ngồi vẽ với Bi, anh cà rỡn nói vọng lên.
- Cô nương từ từ không gấp, phải thiệt đẹp mới được ra khỏi nhà đó.
Nhân giải thích với chị Hai.
- Tụi em qua nhà Gia Hân nếu chưa có bảng vẫn tặng quà sớm, chiều tối nay ở nhà có Tom và nhóm bạn ở Tòa Đại Sứ ghé chơi.
Chị Hai gật đầu xác nhận…Có bảng rồi! Trưa nay trước lúc tan giờ ở trường về nhà chị có nghe học trò kháo nhau. Nhân quay qua hỏi thằng bé đang cắm cúi tô vẽ trên trang giấy khổ lớn.
- Bi đang vẽ gì đó cho chú Nhân xem được không?
- Bi vẽ đẹp lắm đó!...Hay là con lên phòng lấy tấm chân dung cô Út chú Nhân xuống khoe chú đi. Tấm có hình chú Nhân đội nón kê-pi Hải quân đó…Bà mẹ khuyến khích con trai.
Chị Hai lấy chiếc khay lớn đặt giữa bàn ăn rồi sắp hết trái cây vào. Cu Bi lấp ló ở chân cầu thang với tác phẩm của mình, mắt hau háu nhìn mấy trái sa-pô-che mẹ đang đang cẩn thận đặt lên chóp của mâm trái cây.
- Bi giỏi! Con đem tranh vẽ tới cho chú Nhân xem, Mẹ sẽ gọt sa-pô-chê cho ăn.
Thằng bé bước đến cạnh Nhân đặt lên bàn trước mặt Nhân bức tranh vẽ hai người que đứng gần nhau, trên cao một vòng tròn tua tủa những que ngã nghiêng góc cạnh.
Nhân chỉ vào người que với những nét xoăn ôm quanh phần lớn vòng tròn cắm trên cao…Bi ngẩn nhìn tôi tự hào…Cô Út!…Còn đây? Nhân chỉ vào người que có mấy nét gảy góc hình tam giác trên vòng tròn…Bi nhanh nhảu…Đây là chú Nhân đội nón Hải quân, đây là mặt trời...lúc tay cháu chỉ vào vòng tròn lớn trên cao.
Nhân vuốt tóc Bi cảm ơn đã vẽ hình cô chú rất đẹp. Mẹ vuốt tóc con trai…Bi giỏi lắm! Qua đây, Mẹ rửa tay cho rồi ăn sa-pô-chê.
Nhân ngẩn nhìnHạnh Nhiên khoan thai bước xuống cầu thang. Chị Hai nghiêng người nói nhỏ vào tai…Nhỏ Út này đẹp thiệt! Chị Hai ở trong nhà nhìn quen rồi mà cũng thấy xốn xang…Cậu coi mà tính lẹ đi.
Hạnh Nhiên đứng e thẹn trong chiếc áo đầm mới, hai tay cầm quai bao giấy Thương xá đựng chiếc áo sẽ tặng cho Gia Hân.
- Chị Hai rù rì nói xấu gì Út với ảnh đó.
- Hai chỉ nói với chú Nhân chiếc áo đầm lúc treo ở Tax nhìn cũng đẹp thường thôi, nhưng bây giờ trên người Út lại nhìn trên cả tuyệt đẹp.
Nhân làm ra vẽ vừa ngộ ra...Chị Hai nói đúng, chắc chắn là nhờ người đẹp mặc nó…Anh chăm chú nhìn Út, mắt đảo lên xuống miệng cười cười…Người đẹp, mặt đẹp, dáng đẹp, eo thon, giò dài…còn gì nữa ta!? Hạnh Nhiên dậm chân, giãy nẩy…Đi! Đi! Tui sợ ông rồi. Cái gì cũng đẹp, được chưa…Út Nhiên nguýt dài quay lưng che nụ cười mỉm…Thấy ghét!
Hai người xin phép chị sánh bước ra sân nắng. Chị Hai dắt Bi ra hiên nói theo.
- Út Nhiên nhắn với Gia Hân, anh chị Hai gởi lời chúc mừng trước nha.
Nhìn thấy chiếc Lambretta của Quang dựng trước sân nhà, Nhân nói nhanh với Hạnh Nhiên…Mình phải điều chỉnh kế hoạch một chút để khỏi bị kẹt giờ tối nay…Anh sẽ thông báo ngay mình tổ chức party mừng Gia Hân thi đậu, sau đó em sẽ tặng quà cho Út.
Quang, Phúc chống nạnh đứng trên hiên nhà nhìn Nhân cười khi dễ.
- Thấy niên trưởng về Giang đoàn sống hùng sống mạnh cũng bày đặt chạy theo…Phúc hỏi…“Cao Bồi” cho mầy được mấy ngày phép.
Nhân đưa bàn tay xòe ra…Tại mới đi Đà Lạt tháng trước…Hôm nay là ngày thứ hai rồi…anh chép miệng.
Nhân xách bao trái cây cùng Quang Phúc theo Hạnh Nhiên vào phòng khách, anh bước thẳng qua phòng ăn đặt nó lên bàn rồi trở ra.
Gia Hân chạy ra chào mừng rồi bất chợt tay che miệng, mắt lom lom nhìn Út Nhiên.
- Áo đầm mới của chị đẹp quá! Rất hợp với chị nha.
Hai người cúi chào ông bà Giáo sư vừa từ phòng ăn bước ra.
- Chúc mừng Cô và Giáo sư có Gia Hân vừa trở thành cô Tú…Rồi anh quay qua Út Hân chọc chữi ngay…Anh Hai mừng Gia Hân nhưng rất muốn biết Công chúa đậu Bình gì? Bình nguyên hay Bình sứt?
Út Hân dẩu môi cong cớn…Anh Hai đừng khi dể người ta nha. Chỉ thiếu vài điểm nữa thôi là đậu Ưu đó.
- Vậy thì giỏi! Nhân cười hà hà…Anh chị biết vậy nên sẽ tổ chức buffet party mừng Út tối nay vào lúc sáu giờ. Út muốn mời ai tùy ý nhưng đừng để phò mã Quang khóc thét lên là được.
Hạnh Nhiên đến gần Út Hân thân mật chúc mừng rồi trao xách quà cho nàng.
- Tặng em nè! Chị lựa tìm nhưng anh Nhân trả tiền…Nàng cười khúc khích…Kết quả từ một shopping spree mà chị là người thắng cược.
Gia Hân nhìn chiếc áo đầm trong xách cuống quít reo lên “Đúng y chang!” rồi vội vã nắm tay Hạnh Nhiên kéo ù chạy lên lầu.
Bà mẹ nở nụ cười tươi nhìn theo, lắc đầu.
- Để tôi vào bếp làm cái gì nhẹ ăn cho vui. Có sẵn nhiều thịt gà để làm xé phay rồi đấy. Chiều mai mời tất cả đến nhà, chúng tôi sẽ có tiệc chính thức mừng Gia Hân.
Ông Giáo sư bước về phía tủ lạnh.
- Các anh ra phòng khách trước, tôi lấy bia.
Quang theo ông giúp khui bia. Phúc ngồi xuống bên Nhân.
- Nghe nói mày về Giang Đoàn 63 Tuần Thám ở Đồng Tháp Mười…Mẹ! Giờ ở đâu cũng vậy. Giang đoàn tụi tao ở Bến Kéo áp lực cũng nặng lắm. Ka-ki Nam Định từ Cục Rờ kéo qua hà rầm, đụng nhau hoài. Nhưng thật ra BPR ngại mìn thả trôi và B40 bắn lẻ của mấy ông thần du kích hơn.
Quang đưa mỗi thằng một chai bia Tiger đã khui...Nhưng bù lại hỏa lực của BPR khi đụng trận thì thần sầu…Anh chàng ngửa cổ ực một hơi bia…Tụi tao đang thay súng cối phía sau lái với “B52 Cầm tay” MK 20, nôm na là súng đại liên phóng lựu bắn tới 300 viên đạn M79 mỗi phút…Vấn đề là mình phải biết tận dụng lợi thế hỏa lực mà phản ứng chớp nhoáng, tức thì.
Phúc hất đầu về phía bếp nơi ông Giáo sư đang nhận hai đĩa mồi từ bà mẹ, nạt nhỏ vừa đủ Quang nghe…Lếu láo! Đi làm rể lẹ lên…Phúc nháy mắt với Nhân thì thầm…Thành Phần Thứ Ba có tiến bộ!
Nhân gật đầu đồng ý, lòng xúc động.
Ông Giáo sư nâng ly mời ba chàng thanh niên.
- Mẹ Gia Hân đang làm gà xé phay trộn với rau răm kiểu Huế, mình lai rai tôm khô củ kiệu, nem tré trước.
Bốn người, một già ba trẻ chụm đầu phá mồi, cụng chai thoải mái.
Nửa năm qua Nhân cảm nhận ông Giáo sư ngày càng cởi mở thân tình với anh và có lẽ với chính ông khi cảm thông được tình cảm của con gái đã qua đời. Bà mẹ vui hơn nhiều cho chồng, cho cô con gái còn lại của mình…Nhân nhìn Quang bất giác mỉm cười…That lucky dog!
Để cháu đi lấy thêm bia…Nhân bước đến bàn ăn nhanh chóng sắp trái cây trong xáxh ra khay lớn, không quên để riêng một đĩa sa-pô-che lát nữa mang lên phòng Tần Phương.
Bà mẹ vừa làm xong món gà xé phay, mùi rau răm quyện trong thịt gà thấm tiêu chanh thơm lựng. Nhân bưng hai đĩa gà từ tay bà mẹ mang ra phòng khách, rồi quay trở vào khui bia.
- Bà nhìn kìa! Hai cô con gái của mẹ xinh quá!...
Giọng Giáo sư vang lên lúc ông vui vẽ nhìn về phía chân cầu thang nơi hai thiếu nữ Sài Gòn vừa tươi cười xuất hiện. Bà mẹ bước lại gần vuốt ve nếp áo trên vai, cao giọng trầm trồ.
- Đẹp quá! Màu áo như biển với trời, hai đứa đi cặp với nhau như thế này thì có người lo sốt vó…Bà mẹ liếc nhìn Quang Nhân cười trêu.
- Dạ, cháu á khẩu từ hôm qua lỡ dại đưa Út Nhiên tới Thương xá Tax hùng hồn tuyên bố…em có thể lựa mua bất cứ áo quần đẹp nào em thích trong vòng năm phút.
Hạnh Nhiên cười khúc khích.
- Ba phút phù du thôi ông quan tàu đã đi đoong hết phần ba tháng lương, chỉ á khẩu thôi là bản lãnh lắm rồi…Giọng Hạnh Nhiên trở nên nghiêm trang…Thật ra anh Nhân đưa cháu đến Thương xá để tìm quà cho Gia Hân, cá cược chỉ là chuyện bên lề nhưng nhờ đó nên hai chị em có áo mới đi cặp.
Phúc uống một hơi bia, ví von.
- Có một ông nhạc sỹ Hải quân đã chiêm nghiệm tiên tri về cặp áo đầm trời-biển này từ nhiều năm trước nên đã lao tâm khổ tứ sáng tác bài hát “Vùng biển trời và màu áo em” để dành cho dịp này.
Nhân nháy mắt cụng ly Quang cổ vũ như những ngày ở Newport.
- C’mon man go get her!
Quang đến trước mặt người yêu trống trận đập liên hồi trong lồng ngực, giữa lúc mọi ánh mắt trong phòng cả ông bố Giáo sư đều chăm chú nhìn, anh ôm nhẹ Gia Hân vào lòng chúc mừng nàng đã trở thành Cô Tú. Gia Hân mặt đỏ au vì mắc cỡ đứng khép nép bên người yêu. Quang chỉ tay vào Nhân cười…Tao căm hờn hai đứa mày nảy giờ đó! Đang nhức đầu không biết tìm ra quà gì nhìn cho đỡ tủi để tặng Công chúa Da Heo đây?
Hạnh Nhiên giải thích cho ông bà về biệt danh của con gái cưng trong vòng tròn bạn thân này, cả hai hiểu ra lắc đầu cười…Hết biết cho mấy người trẻ này.
Nhân hữu ý nhìn Hạnh Nhiên.
- Thiên cơ bất khả lậu nhưng em mí mí một chút để Quang bớt căm hờn hai đứa mình. Nói thiệt nhỏ thôi, tai cô nương kia thính lắm…Anh cười.
Hạnh Nhiên đến bên Quang thì thầm vào tai, mặt anh chàng ngày càng tươi đầu gật như gà mổ thóc.
(Còn tiếp)
Vào tháng bảy âm lịch, đất trời đi vào tiết lập thu, bầu trời quê hương không còn xanh trong nhưng vướng đọng nhiều mây, có những cơn mưa dầm kéo dài cả mấy ngày, trong dân gian người ta gọi là mưa ngâu! Tương truyền rằng Chức Nữ
là Thiên Tôn Nữ, cháu của Ngọc Hoàng, chuyên lo việc dệt vải,, được gả cho Ngưu lang Sau khi làm vợ của Ngưu lang rồi, Chức Nữ chễnh mãng công việc nên bị đày về phía đông Sông Ngân Hà, mỗi năm chỉ gặp được Ngưu Lang một
lần vào ngày rằm tháng bảy âm lịch. Tất cả đàn qụa kết lại thành cầu để cho Ngướccớcu Lang Chức nữ gặp nhau trên sô hưng Ngân Hà. Chiếc cầu đó gọi là cầu Ô Thước. Cuộc gặp gỡ ngắn ngủi sau một năm dài xa cách, là chuyện tình “ Anh là chim ôthước “ Sẽ bắt cầu nguyện ước
“Một đêm một lần qua”
Thực sự chuyện Ngưu lang Chức nữ chỉ tương truyền trong dân gian mang tính buồn, phù hợp với cảnh âm u của đất trời tháng bảy lập thu..Trọng tâm sinh hoạt dân gian trong tháng bảy là lễ Vu Lan.
Ngày rằm tháng bảy âm lịch là ngày vía lớn của Phật Giáo ( rằm tháng giêng là lễ Thượng Nguơn, rằm tháng bảy là lễ Trung Nguơn, rằm tháng mười là lễ Hạ Nguơn),tất cả các chùa đều tấp nập, các Phật tử đến Chùa cầu siêu cho cha
mẹ, cho người thân sớm về cõi Phật. Rằm tháng bảy cũng là ngày xá tội vong nhân, người ta mở lòng cầu cúng cho các oan hồn sớm siêu thoát và cũng mở lòng bố thí cho kẻ cô quả khốn cùng!
Nữ sĩ Anh Thơ ( thời Tiền Chiến) bằng lời thơ đẹp và buồn đã vẽ nên ngày” rằm tháng bảy”“Gió hiu hắt gieo vàng muôn cánh lá
“ Trời âm u mây xám bóng sương chiều
“Làng xóm ngập nhà nhà trong khói tỏa
“ Vẳng đưa lời khóc mả lạnh hiu hiu.
Trong chùa điện hương đèn nghi ngút
‘Tiếng mõ chuông hòa nhịp trống bên đình
“ Lời cầu cúng truyền theo làn gió thoảng
“Quyện cô hồn nương gió lại nghe kinh
Ngoài đê rộng bồ đề nghiêng đổ cháo
Lễ chúng sinh từng bọn một ăn mày
Cùng lẳng lặng như bóng ma buồn não
Dắt nhau tìm nơi cúng để xin may”
(Bức Tranh Quê)
Người Phật tử luôn luôn nhớ rằng mùa Vu lan là dịp đền ơn đáp nghĩa đấng sinh thành. Vu lan mang ý nghĩa giải thoát nỗi thống khổ, bắt nguồn từ sự tích Tôn Giả Mục Kiều Liên cứu độ mẹ là bà Thanh Đề.
Mục Kiều Liên là vị Bồ Tác đệ tử của Phật. Mục Liên vốn hiền từ, dù đã thành chánh quả, thấy mẹ phạm tội lỗi phá hoại tăng ni, tìm cách cho họ phạm các giới cấm, nên bị đày vào ngục A tỳ, chịu cực hình đói khát ngồi trên chong
sắt, hể ăn uống thứ gì thì cháy thành lửa., Mục Liên nhờ gậy phép và bồn bát của Phật Quan Âm xuống tận cõi âm ty để cứu mẹ và khuyên mẹ ăn năn hối lỗi một lòng tu niệm. Do đó mùa Vu lan cũng là mùa báo hiếu của các Phật tử thuận
thành.
Vào cuối thập niên sáu mươi, tôi có một người bạn gái là một phật tử rất mộ đạo: một ngày rằm tháng bảy, tôi và cô đi chùa lễ Phật. Chúng tôi đến chùa Xá Lợi, đó là một ngôi chùa lớn nhất trong thủ đô Saigon thời ấy… Khi vừa đến cổng chùa, một cháu gái độ mười hai tuổi, trong chiếc áo dài màu lam, cháunở nụ cười diệu ái và nói điều gì rất nhỏ bên tai người bạn gái của tôi, rồi cài một hoa trắng nhỏ trên cổ áo dài, xoay qua tôi cháu cài trên áo tôi chiếc hoa màu hồng. Tôi rất bỡ ngỡ , nghĩ đây là một tục lệ tôn giáo, tôi không dám hỏi, cố giữ vẻ tự nhiên.
Sau khi lên chánh điện lễ Phật xong, xuống sân chùa, tôi thấy ai cũng có hoa cài trên áo, hoặc màu trắng hay màu hồng, tôi mới hỏi cô bạn. Cô giải thích:” đây là tục lệ mới du nhập vào nước ta trong vài năm gần đây. Anh thấy đó, hôm nay rằm tháng bảy, ngày Vu lan, cũng là ngày báo hiếu, mình đi chùa, ai còn cha mẹ thì cầu cho cha mẹ sống đời với mình, ai cha mẹ mất thì cầu nguyện cho cha mẹ sớm siêu thoát về cõi Phật. Anh được cài hoa màu hồng là có diễm phúc, còn em mất mẹ lúc lên năm, nên em rất tủi thân phải cài hoa trắng”
Nói đến đây tôi thấy mắt cô nhìn xa xăm và ứa lệ!.
Thú thật ngày ấy tôi còn đủ cha mẹ nên không thấu cảm được nỗi lòng của cô!
Khi ra khỏi cổng chùa hai chúng tôi đi bách bộ theo đường Bà Huyện Thanh Quan, mùa thu Saigon không có lá vàng xôn xao đổ, nhưng lá cây nhạc ngựa trồng hai bên đường cũng rì rào như tiếng buồn cô qủa, Chúng tôi vào vườn Tao đàn ngồi nghỉ chân trên băng đá, cô tiếp tục giải thích:” Theo kinh Đại Tập, Phật dạy: thế nhược vô Phật, thiên sự phụ mẫu. Sự phụ mẫu, tức thị sự Phật ( nghĩa là người sinh ra ở đời không gặp Phật mà khéo phụng thờ cha mẹ như phụng thờ Phật). Kinh Nhẫn Nhục, Phật dạy:Thiên Chi cực mạc đại ư hiếu, ác chi cực bất hiếu giả ( nghĩa là hiếu thảo là điều thiện to lớn nhất, bất hiếu là điều ác to lớn nhất, không hiếu là thiếu bổn phận làm người, thiếu nhân cách)”lớn nhất trong đời, tôi đã thấu cảm những giọt nước mắt của người bạn gái
Bây giờ thì thì mẹ tôi đã mất rồi, tôi đã thấy rõ một sự mất mát to trong ngày rằm tháng bảy năm xưa!Tôi đã bôn ba trên đường hoạn lộ, lầm than trong chốn ngục tù, bận rộn trên đất tạm dung, tất cả đã qua và sẽ qua đi, nhưng có sự hối tiếc còn mãi trong tôi: ”tại sao không một lần nào ngồi lại với mẹ thật lâu, nhìn mẹ thật kỹ để biết mẹ còn sống và đang ngồi bên tôi. Tại sao từ lúc trưởng thành, tôi chưa bao giờ qùy bên gối mẹ và nói với mẹ rằng con thương mẹ lắm mẹ ơi”. Mẹ còn sống là núi biển tình thương, là dòng suối mát, là một kho tàng, thế mà ta hữn hờ, vô tình lãng phí! Có một đêm tôi nằm mơ thấy mẹ tôi và được sống lại những ngày thơ ấu thật hạnh phúc với mẹ tôi, từ đó tôi cảm nhận đầy đủ một người mẹ tuyệt vời, sau đó tôi ghi lại bằng lời thơ
“Chiều chiều ra đứng ngã sau
Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều”
Mẹ là núi biển tình yêu
Vì con xuôi ngược vạn chiều gió m
Công lao đong mấy cho vừa
Nuôi con xuôi ngược mấy mùa gian nan.
Lời ru mẹ tựa cung đàn
Nhịp theo tiếng võng qua ngàn đêm thâu
Nay dù ai lạc lạc nơi đâu
Vẳng nghe lời mẹ nhớ màu quê hươn
Mẹ là giọt nắng tình thương
Sưởi hồn con ấm nẻo đường chiều đông.
Suốt đời mẹ chỉ hoài mong
Bé thơ khôn lớn nối dòng sử xanh.
Ngày xưa cha mãi lâm hành
Nửa đời chinh phụ mẹ đành cô đơn.
Mẹ là hình ảnh nước non
Mẹ là gấm vóc cội nguồn thủy chung.
Chúng con xin hứa kiên trung
Thương nhà nhớ nước cho lòng mẹ yên!.
Viết xong bài thơ nầy, tôi đọc lại nhiều lần, nay gần như đã thuộc lòng, tôi thường ngâm khe khẻ một mình với sự hối tiếc tột cùng: -phải chi mẹ tôi còn sống tôi qùy bên gối mẹ đọc cho mẹ nghe!
-Phải chi bài thơ nầy được viết lúc còn trẻ và tặng cho người bạn gái Phật tử trong mùa Vu Lan năm xưa, chắc nàng ưng ý lắm!
Nay biết gửi về đâu?- Mẹ đã mất rồi! -Cố nhân nay đã là một ni sư thuận thành, tóc đã ngã màu sương tuyết. Giờ nầy nơi quê nhà có vạn nỗi lầm than, với tấm lòng từ bi, chắc nàng luôn cầu nguyện cho chúng sanh quanh cô, vơi đi niềm cô quả, sớm thoát khỏi vòng khốn khổ, lao lung!
Mùa Vu Lan 2026
Rồi chiều nào nắng tắt trên đê
Toán quân xưa trở về
Màu chiến y phai rồi
Người anh từ muôn lối
Về mang niềm vui mới
Đôi tay vun muôn hoa,
Hoa sắc Cộng Hòa...
(Đò Chiều - Trúc Phương)
Có một dòng sông ngày xưa từng qua bến Chợ. Người đi nhớ sao da diết một thời đông vui bên sông nước thân thương. Rồi cuộc chiến điêu tàn cùng cuộc đời dâu bể ập qua. Bến xưa cô đơn bên bờ hiu quạnh cùng gió hú đêm trường.
Bến Hộ (Sông Thạch Hãn của bộ Sưu Tập VSTreech- người Mỹ) bên kia sông Thạch Hãn thấp thoáng trường Tiểu Học Nhan Biều và trường Nông Lâm Súc mới và rõ ràng hơn (đinh trọng phúc)
Dòng sông mãi trôi qua bến cũ, một ngày xưa chỉ còn lau lách đìu hiu và gạch đá vô tình. Có nhịp cầu gãy nhịp bắc nam; Sông chứng kiến từng ngày- quê hương biên thêm dòng lệ sử.
Sông nhớ bến xưa cùng con đò ngang năm cũ. Có những ngày từng toán lính cộng hòa qua sông. Người lính chiến bồn chồn mong qua sông mau để kịp về đơn vị. Người con gái chống con sào rời bến. Tiếng chèo nhịp nhàng khua nước giúp toán lính sang sông. Khách đi rồi, người thôn nữ còn ngó theo cho đến khi toán lính khuất hẳn bên rặng tre làng xa xa.
Cô gái chèo đò nhớ lính và người lính cộng hòa nhớ cô. Chốt núi phương xa, hay đồn canh biên giới, có người lính trẻ cầm súng canh thù, vẫn có lúc nhớ về hình ảnh một bến sông cùng người thôn nữ chèo đò.
Con đò xưa từng đưa mạ mỗi sáng sang sông, giúp qua kịp chợ. Trẻ thơ doi dỏi trông dáng mạ về. Mạ tất tả xuống đò, kịp chuyến. Đò sang sông mang cả niềm vui trong gói quà mạ mua về cho con dại. Mấy đồng bạc chắt chiu, mạ tháng ngày tần tảo.
bên bờ Hiếu Giang (Cam Lộ) của VSTreech
Những đứa con của mạ năm nào có về lại bến xưa, dáng mạ thân yêu giờ là hư ảo...xa xa gió cuốn mây trôi, hình bóng mạ đã là một trời miên viễn.
cuộc đời sông nước trước 1968 (sông Hiếu -VStreech Mỹ)
Cuộc đời âm thầm trên sông nước bao năm. Cô gái đưa đò, chờ khách sang sông. Sóng sánh dòng nước sông xưa, nước êm ả về xuôi, người khách lạ trộm nhìn cô gái đưa đò. Lòng muốn nói, nhưng đò đã cập bến tê, khách xuống đò cho rau qua kịp chợ.
Có ông lão trải đời qua tháng ngày bập bềnh sông nước. Gió thu hiu hắt, sóng gợn lăn tăn. Con chim bìm bịp kêu chiều như tiếng buồn đời ông. Sông lạnh chiều đông, lão ngồi thầm đếm tuổi đời trên sông nước quạnh hiu trong nghèo khó cơ hàn. Gió đông về, thổi hồn cô quạnh, ông cúi đầu thầm nguyện những ước ao. Bụng đói ăn, thân người thiếu vải, đời lão chai lì trong nỗi truân chuyên.
vạn nghèo bên sông Vĩnh Định An Tiêm (chụp từ cầu Sải) sau năm 2000
Năm mươi năm qua hay nửa đời người quá khứ trôi qua. Dòng thời gian cùng sóng nước sông xưa vẫn trôi cùng năm tháng. Năm mươi năm, còn đâu cố nhân trở lại bến xưa ngày cũ. Bóng Đò Chiều trong dĩ vãng chỉ còn là ước mơ trong lời ca tiếng nhạc. Người lính cũ sang sông, ra đi chẳng hề trở lại. Dòng đời trôi chảy, chẳng mấy ai còn nhớ bóng đò xưa.
Nhớ quá khứ, người đi thương sao hình ảnh một dòng sông. Trên sóng nước lao xao có bóng con đò cùng những người năm cũ. Tất cả nay đã theo nhau lẩn khuất trong mịt mù sương khói và thời gian bất tận ./.
25.11.2025
Tôi chưa đọc "Chuyện làng Nhô", cũng chưa đọc "Chuyện với Thanh" nên không biết "nội tình" các "Chuyện..." đó thế nào, những "uẩn khúc" ẩn nấp phía sau 2 "Chuyện..." đó với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều ra sao nên tôi không lạm bàn về 2 tác phẩm này nhưng tôi tin khi nhắc đến tiểu sử và sự nghiệp của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều người ta không thể không nhắc đến "Chuyện làng Nhô" và "Chuyện với Thanh" như 2 "Quả Nghiệp" đã "quật" vào cuộc đời ông với nhiều tầng "cảm xúc". Và cả 2 tác phẩm này sẽ dai dẳng ám ảnh, buộc ông phải nhìn nhận lại với những day dứt, cay đắng.
Tôi chưa gặp ông ngoài đời, chỉ là bạn facebook của ông mới đây sau khi tôi viết mấy bài ("Hồn nhiên" kiểu Paul Nguyễn Hoàng Đức, Sự "thật thà" của nhà văn Đông La) có nhắc đến danh xưng nhà thơ Nguyễn Quang Thiều với vai trò là nhân chứng cho bài viết. Tôi cũng chưa nghe người khác nói về ông mà chỉ "đọc" ông qua những bài viết của các "chứng nhân" tự nhận đã từng là bạn "tri âm tri kỷ" của ông. Họ từng tạc ông như tượng đài của tài năng, của con người tình nghĩa rồi ngoắt cái họ trở mặt vì mưu lợi từ Nguyễn Quang Thiều (Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam) không được như ý đã để cảm xúc tiêu cực dẫn dắt những ngôn từ công kích cá nhân nhắm trực diện vào ông như các bài viết của nhà văn Đông La, nhà "triết học tự phong" Paul Nguyễn Hoàng Đức. Qua đó và qua những dòng trạng thái, những ứng xử của Nguyễn Quang Thiều trên mạng xã hội, tôi cố gắng đọc, cố gắng bóc tách những câu chữ nặng mùi xu nịnh và những ngôn từ hậm hực cay cú ở các bài viết đó để rồi hiện ra chân dung một Nguyễn Quang Thiều chân thực với những toan tính, những ứng xử cũng rất người, rất đời. Ông không hoàn hảo như người ta từng tụng ca, tạc tượng nhưng cũng hoàn toàn khác xa những gì mà Đông La, Paul Nguyễn Hoàng Đức vẫn ngày ngày cặm cụi lên mạng tô vẽ.
Mấy ngày nay, sau thông cáo báo chí kỳ họp thứ 10 của Ủy ban kiểm tra Trung ương ngày 30 tháng 7 năm 2026, cách chức tất cả các chức vụ trong Đảng với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều (Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam), trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Youtube... xuất hiện hàng loạt ý kiến đồng tình trước quyết định quyết liệt của Ủy ban kiểm tra Trung ương và mong muốn đây sẽ là cuộc "phẫu thuật" cần thiết để làm trong sạch môi trường xuất bản và quản lý văn nghệ. Trong số những ý kiến đó có khá nhiều bài viết mượn danh "yêu nước", "yêu chế độ", "yêu sự thật",... hừng hực khí thế tấn công vào nhân thân, đời tư nhà thơ Nguyễn Quang Thiều để thỏa mãn "cái tôi phán xét", "cái tôi đấu tố" mà không nhìn nhận khách quan nhà thơ Nguyễn Quang Thiều sai ở đâu, sai những gì và sai như thế nào! Bên cạnh đó là sự im lặng đầy toan tính hoặc ít ỏi những dòng trạng thái rụt rè của vài nhà văn nhà thơ (những hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từng chưng ra facebook khoe mối thân tình với vị Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam) vài dòng ẩn dụ vô thưởng vô phạt, không động chạm đến lợi ích hay sự an toàn của bản thân để được tiếng là không thờ ơ trước thế sự, đã "bảo vệ" nhà thơ Nguyễn Quang Thiều mà quên rằng người cầm bút chân chính trước hết phải thượng tôn pháp luật, phải nhìn nhận sự việc khách quan để bảo vệ lẽ phải, bảo vệ sự thật, bảo vệ giá trị nhân văn và sự văn minh trong tranh luận.
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều sai phạm ở vai trò quản lý hành chính đã được cơ quan chức năng làm rõ và xử lý nghiêm minh nhưng tư cách văn chương và những đóng góp trước đây của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều không thể bị phủ nhận sạch trơn bởi tâm lý đám đông "dậu đổ bìm leo" của không ít người cầm bút.
*.
Hà Nội, sáng 04 tháng 08-2026
Tối 12 tháng 6 năm 2026, vào google mới biết cuốn TỬ VI KIẾN GIẢI của tôi bị Nguyễn Văn Dũng (biệt danh Dũng Cá Ngão) công khai "tái bản trộm" và quảng cáo bán sách rầm rộ được 1 thời gian dài rồi.
Chuyện bắt đầu từ ngày 4 tháng 4 năm 2025, Dũng đến nhà tôi xin tái bản mấy đầu sách của tôi, trong đó có cuốn TỬ VI KIẾN GIẢI. Biết Dũng đã từng bán sách in lậu của tôi khá nhiều nên tôi đồng ý cho Dũng tái bản mấy đầu sách đó thời hạn 1 năm với giá nhuận bút rẻ gần như cho không để mấy đầu sách đó không bị Dũng bán bản in lậu đã xuất bản từ năm 2010 nữa. Hôm đó, tôi và Dũng chuyện trò khá lâu, gần trọn buổi chiều.
Biết Dũng từ những ngày Dũng chập chững vào "nghề sách" nên tôi thật lòng với Dũng: -"Chú hãy làm ăn đàng hoàng đi, đừng in lậu sách, đừng bán sách lậu của người khác nữa ví tầm chú nhỏ nên lời lãi chẳng đáng bao, lại là việc làm thất đức, tổn phúc, dễ vướng vào pháp lý lắm.". Dũng vâng vâng dạ dạ rồi khoe mới mua thêm mấy ngôi nhà, mở thêm chuỗi cửa hàng bán sách online thu nhập khủng. Tôi cười rồi thủng thẳng: -"Chú đến nhà anh bằng xe ôm. Có mấy chục triệu tiền mua bản quyền cũng không xuống tiền được thì chú đại gia chỗ nào? Chú vào nghề cùng thời với Minh Thắng, Nguyễn Huy Hoàng nhưng chú thua các em ấy xa quá, thua các em ấy nhiều quá. Chú không có nền tảng kiến thức, không có tầm nhìn như Nguyễn Huy Hoàng, không trọng tình, trọng nghĩa như Minh Thắng nhưng lại giỏi ba tuếch ba toác nên chú mãi lẹt đẹt, mãi cảnh giật gấu vá vai. Anh tin cuộc đời mỗi người đều chịu sự chế tài khắc nghiệt mà công minh của Luật Nhân Quả nên nghe anh, làm ăn đàng hoàng đi, tuổi của chú không còn thời gian để sai sẽ từ từ sửa nữa đâu.". Dũng cau mày một lúc rồi ngập ngừng: -"Anh từng rất nổi danh trong nghề sao anh không giàu? Anh có biết tại vì sao không?". Tôi cười, thật lòng: -"Vì anh quản lý tài chính và nhân sự kém. Vì anh kinh doanh đàng hoàng, không in và bán sách lậu như một số người trong nghề. Anh không giàu nhưng anh bằng lòng với những gì anh đang có.". Dũng thở dài, ngập ngừng một lúc rồi đề nghị đặt cọc trước 10 triệu vì "dạo này em thật sự kẹt tiền lắm" và hứa "chậm nhất mười lăm ngày sau em sẽ thanh toán nốt số tiền còn lại". Tin lời Dũng, tôi giao sách mẫu và khẳng định lại nếu Dũng làm ăn nghiêm chỉnh 3 đầu sách này thì tôi sẽ chuyển tiếp cho Dũng số đầu sách Dũng đã chọn theo giá như 3 đầu sách vừa thỏa thuận.
Bẵng đi nửa năm, sau nhiều lần khất đi khất lại vì "em mới đầu tư vào mấy dự án bất động sản nên kẹt tiền quá" thì ngày 18 tháng 10 năm 2025 Dũng cũng ứng tiếp được 1 phần nhuận bút và ký CAM KẾT với nội dung:
"Trách nhiệm của ông (bà): Nguyễn Văn Dũng
- Thực hiện 100% quy trình xuất bản và phát hành tác phẩm theo đúng Luật Xuất bản và Luật Sở hữu Trí tuệ.
- Giữ đúng tên tác giả và nội dung tác phẩm như bản gốc.
- Trả nhuận bút cho ông Đặng Xuân Xuyến: như thỏa thuận dù bản thảo được cấp phép hay không được cấp phép xuất bản.
- Gửi 15 cuốn sách quyền tác giả khi đã tái bản tác phẩm trên cho ông Đặng Xuân Xuyến.
Ông (bà): Nguyễn Văn Dũng cam kết thực hiện đúng các nội dung ghi trên, nếu vi phạm sẽ bồi thường những thiệt hại đã gây ra cho ông Đặng Xuân Xuyến và chịu mọi trách nhiệm trước pháp luật.
Cam kết được lập thành 2 bản, có giá trị pháp lý như nhau, mỗi bên giữ 1 bản để thực hiện."
Đến ngày 27 tháng 11 năm 2025, Dũng gửi ảnh bìa cuốn TỬ VI KIẾN GIẢI qua zalo và nói sẽ in đợt đầu 5.000 cuốn với giá bìa 320.000. Tôi yêu cầu Dũng đem bản thảo vừa dàn trang đến nhà để tôi kiểm tra nội dung có giữ đúng như bản gốc không và nhắc Dũng thiết kế lại bìa vì bìa đó không phù hợp với kiến thức Tử Vi. Dũng sẵng giọng bảo sẽ không mang bản thảo đã dàn trang đến vì tôi không có quyền đưa ra yêu sách phi lý đó. Tôi nói nếu Dũng không đem bản thảo đã dàn trang đến để tôi đọc lại thì tôi không cho Dũng tái bản. Chưa kịp nói hết câu thì Dũng đã chửi rất bậy, còn thách đố tôi: - "Mày làm b. gì được tao.". Tôi liền điện thoại tới Nguyễn Thị Nhung, cán bộ Nhà xuất bản Hồng Đức, người trực tiếp làm việc về xin giấy phép xuất bản 3 đầu sách của tôi cho Nguyễn Văn Dũng, kể lại sự việc và thông báo không nhất trí cho Dũng tái bản 3 đầu sách đó nữa.
Tưởng chuyện đã xong, cuốn TỬ VI KIẾN GIẢI sẽ không được cấp phép tái bản nhưng tối 12 tháng 6 năm 2026, vào google tôi mới biết cuốn TỬ VI KIẾN GIẢI đã bị Nguyễn Văn Dũng công khai tái bản trộm và quảng cáo bán sách rầm rộ được 1 thời gian dài.
Tôi điện đến Nguyễn Thị Nhung hỏi Nhà xuất bản Hồng Đức không cấp giấy phép xuất bản sao Dũng lại quảng cáo rầm rộ trên các nền tảng xã hội với thông tin tái bản do Nhà xuất bản Hồng Đức cấp giấy phép thì Nhung phân trần vì tin vào lời Dũng cam kết nên đã cấp giấy phép xuất bản. Tôi nói sẽ kiện Dũng thì Nhung vội ngăn cản: - Anh Dũng đang bị Công an làm việc vì tội in lậu sách của nhiều Nhà xuất bản. Tội nặng lắm. Anh mà kiện thì tội anh ấy nặng thêm. Anh tha cho anh ấy đi. Hoàn cảnh của anh ấy bi thương lắm. Công an cũng đã đến làm việc với Nhà xuất bản Hồng Đức, họ nói bắt sách anh Dũng in lậu ở bên kho Bắc Ninh, liên quan đến mấy Nhà xuất bản chứ không phải của riêng Nhà xuất bản Hồng Đức anh ạ.
Tôi thật thà tin lời Nhung và nghĩ cũng tội nghiệp cho hoàn cảnh của Dũng nên đồng ý sẽ nhận sách tác giả, bỏ qua chuyện tôi đã điện thoại cho Nhung ngày 27 tháng 11 năm 2025 thông báo không cho Dũng tái bản 3 đầu sách của tôi.
Khi nhận sách tác giả, kiểm tra sách thì Dũng đã không làm đúng cam kết:
- Không in thông tin người giữ bản quyền là Đặng Tuấn Hưng (con trai tôi).
- Bỏ bớt bài phụ chú.
- Trình bày sách cẩu thả như sách photo.
Tôi điện cho Dũng về 3 điều đó thì chưa nghe hết ý kiến của tôi Dũng đã cướp lời: - Sách ế lắm, giờ anh bắt em làm theo cam kết thì em xin chịu vì tiền em sạch nhẵn túi rồi, em bê bết lắm. Nếu anh thích kiện em thì anh cứ thoải mái kiện, vừa tốn tiền vừa tốn công sức mà anh cũng chẳng được lợi lộc gì đâu. Mấy vụ em đang bị công an xử lý cũng đã nằm kịch khung rồi, thêm vụ kiện này của anh nữa thì án của em cũng chẳng tăng thêm được nữa đâu.
Tôi lặng người khi nghe những lời cù nhầy bội tín Dũng nói để thêm lần nữa cay đắng vì lòng trắc ẩn mù quáng của mình. Tôi thừa nhận Dũng nói đúng. Dũng đã bê bết như thế, tôi có kiện thì cũng chỉ thắng trên giấy tờ còn Dũng chẳng sứt mẻ gì thêm vì Dũng sẽ cù nhầy vì "bê bết lắm", vì "án đã kịch khung rồi".
Tôi đã thua nhưng không thua vì đuối lý mà thua vì đã quá tin vào lời phân trần giả dối của cô cán bộ nhà xuất bản, thua vì lòng trắc ẩn mù quáng tôi đã trao cho kẻ thất tín, lừa lọc. Đây là bài học đắt giá cho tôi và cũng là lời cảnh tỉnh cho các tác giả khác: Trước nạn sách lậu và những kẻ lọc lừa, sự khoan dung, lòng trắc ẩn chính là tự sát. Bản quyền tác phẩm phải được bảo vệ bằng sự nghiêm minh của pháp luật, tuyệt đối không thể gửi gắm vào lương tâm của những kẻ bội tín!
*.
Hà Nội, sáng 22 tháng 08/2026
IV. Hộp Thư Toà Soạn
2) Ðể rút ra danh sách của NSGM (unsubscribe),
xin gửi email về GiaoMua2025@gmail.com
3. Mọi chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gửi về:
GiaoMua2025@gmail.com
4. Mọi bài vở, đóng góp, xin gửi về:
GiaoMua2025@gmail.com
Nguyệt San Giao Muà
Homepage: http://www.GiaoMuạcom
Thể lệ gửi bài cho Nguyệt San Giao Muà:
Mong bạn gửi Bài cho GM theo cách này là tốt nhất :
1. Dùng mẫu chữ Unicode
2. Viết Hoa chữ đầu của bài và bút hiệụ Ví dụ: Giọt Mưa Trên Lácủa NS Phạm Duy
3. Gửi bài ngay trong email (không kèm file), để cho BBT khỏi mất công download xuống để đọc
4. Gửi tất cả các bài trong 1 tháng 1 lần trong1 email, nếu tiện.
5. Bài vở xin gửi đến trước ngày 25 mỗi tháng
6. Mọi chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gửi về: GiaoMua2025@gmail.com
Cám ơn bạn rất nhiều, vì nhân sự có hạn, BBT không thể ngồi đánh máy lại từng đề bài hay bút hiệụ
Merrifield, Virginia 22116
USA
Trang Nhà
